Archive for Φεβρουαρίου 2016

“Έφυγε” από τη ζωή σε ηλικία 76 ετών ο Νικήτας Κεφαλογιάννης.

Η νεκρώσιμος ακολουθία θα ψαλεί σήμερα 16 Φεβρουαρίου 3μμ στον Αγιο Ιωάννη στα Ανώγεια.

 

Η ΑνωΓη εκφράζει θερμά συλλυπητήρια στους οικείους του.

Άνθρωπος δεν επάλεψε ωσάν κι εσέ Πατέρα,
μα ήρθε τ’ αποχωρισμού η μαυρισμένη μέρα..

Τώρα στα ξεχωρίσματα τι άλλο να σου πούμε,
πάντα θα σε θυμόμαστε και θα σε ευγνωμονούμε..

Ήσουνε πάντα τίμιος, με τον σταυρό στη χέρα,
να ‘ναι το χώμα ελαφρύ, καλοστραθιά Πατέρα..

Τσι ορμηνειές, τσι συμβουλές, τα λόγια του κυρού μου,
θα ν’ έχω σύμβολο πιστό στο διάβα του καιρού μου..

Άνθρωπος δεν εβρέθηκε να σε κατηγορήσει,
περήφανος κι αντρόπιαστος έφυγες απ’ τη ζήση..

Άμε Πατέρα στο καλό, μια χάρη σου ζητούμε..
στα όνειρα μας να ‘ρχέσαι να μη σ’ αναζητούμε..

 

Με αυτές τις μαντινάδες αποχαιρέτησε η οικογένεια του, τον Αριστείδη Γ. Κουτάντο, που κηδεύτηκε στην αγκαλιά της μάνας ανωγειανής γης στις 4 Φεβρουαρίου 2016. Ένας σεμνός άνθρωπος που πάλεψε και μόχθησε σε όλη του τη ζωή, δημιούργησε μια όμορφη οικογένεια με τέσσερις γιους και που τέλος πάλεψε αντρίστικα και με σθένος για πάνω από μια δεκαετία στην άνιση μάχη του με τον θάνατο. Στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου στο Μετόχι βρέθηκε την μέρα της κηδείας του πλήθος κόσμου, συγχωριανών, φίλων και συγγενών για να του απευθύνει το ύστατο χαίρε.

Εκεί ο πρωτότοκος γιος του Γιώργος είπε τα παρακάτω λόγια για τον Πατέρα του:

℘℘Μερικές φορές ενώ θέλεις να πεις τόσα πολλά, δεν μπορείς να αρθρώσεις λέξη. Γιατί Πατέρα είναι πάρα πολλά αυτά που θέλουμε να σου πούμε και να σε ευχαριστήσουμε..

Ήσουν Πατέρα καλός, εργατικός, τίμιος και δοτικός. Δεν ήθελες τίποτα να μας λείψει και πάλευες με πενιχρά μέσα αλλά και με όλη τη δύναμη της ψυχής σου να το πετύχεις. Ποτέ δεν μας πρόσβαλες και δεν έδωσες δικαίωμα να πουν κάτι κακό για σένα . Μας έκανες περήφανους! Με άξιο στήριγμα την Μάνα, μας μεγαλώσατε, μας σπουδάσατε, φτιάξαμε οικογένειες και μας παραδώσατε σωστούς ανθρώπους στην κοινωνία!

Τώρα ήρθε το πλήρωμα του χρόνου! Πάλεψες με την επάρατη νόσο πολλά χρόνια. Δεν είναι λίγα δώδεκα χρόνια. Έλεγες ότι εγώ δεν θα φύγω αν δεν σας δω όλους αποκαταστεμένους και τα κατάφερες.

Πατέρα έκανες το χρέος σου και σαν άνθρωπος αλλά κυρίως σαν γονιός. Μας έδωσες εφόδια να πορευτούμε στη ζωή και για αυτό θα σ’ αγαπάμε και θα σε ευγνωμονούμε για πάντα. Είμαστε περήφανοι που ήσουν ο Πατέρας μας! Τώρα φεύγεις με καθαρή συνείδηση, απαλλαγμένος από έννοιες και χρέος. Σε περιμένουν δικοί σου άνθρωποι, οι γονείς σου, ο παππούς και η γιαγιά αλλά και η μεγάλη σου αδερφή, η Καλιώ. Μα κυρίως σε περιμένει η μικρή η Ελένη που σου είχε τόση αδυναμία και έχει 25 χρόνια να σε δει.Καλό ταξίδι Πατέρα και καλό παράδεισο!!

 

Στη μνήμη του κατατέθηκαν διάφορα ποσά στο Κέντρο Υγείας, στο ΚΑΠΗ και το Δημοτικό σχολείο. Η Ανωγή ευχαριστεί θερμά τον γιο του Ελευθέριο Κουτάντο και τη γυναίκα του Ιωάννα για την προσφορά 50 ευρώ, καθώς και τον σύντεκνο του Βασίλη Σμπώκο (Λουκά του Ατζαρομάνωλα) για την προσφορά επίσης 50 ευρώ για τις ανάγκες της ηλεκτρονικής μας έκδοσης.

 


72  χρόνια συμπληρώνονται  από την 13η Φεβρουαρίου 1944 όταν οι Ναζί εκτέλεσαν στα Ανώγεια τον αρχηγό της Αντίστασης Ιωάννη Δραμουντάνη,τον θρυλικό Στεφανογιάννη. Μια μέρα παγωμένη με χιόνια να έχουν καλύψει όλο το βουνό ενώ τα ξημερώματα που τον συνέλαβαν έκανε κατακλυσμιαίες βροχές και είχε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες.Τον δεμένο πισθάγκωνα αρχηγό θέλησαν οι Γερμανοί να τον εκτελέσουν μπροστά στους χωριανούς του για παραδειγματισμό.Ο ίδιος αποφάσισε να φύγει με ψηλά το κεφάλι.Ξέφυγε για δευτερόλεπτα και έκανε ένα μεγάλο άλμα πριν πέσει νεκρός από τις σφαίρες των κατακτητών μπροστά στα μάτια του γιου του Ζαχαρία.Το μεγάλο εκείνο άλμα για την λευτεριά που κάνουν μόνο οι αληθινά μεγάλοι.

 

Η ιστορία πάντως πρέπει να έχει στις πιο χρυσές της σελίδες εκτός του μεγάλου ανωγειανού αρχηγού και 11 ακόμα Ανωγειανούς που εκείνη την μαύρη μέρα οι Γερμανοί συνέλαβαν μετά την εκτέλεση του Στεφανογιάννη και έκτοτε χάθηκαν για πάντα τα ίχνη τους σε μια άγνωστη σε πολλούς ιστορία του πολέμου και της προσφοράς των Ανωγείων σε αίμα και αντίσταση.Οι έντεκα σύντροφοι του αρχηγού πιθανότερα εκτελέστηκαν στο Ηράκλειο είτε την ίδια μέρα είτε την επομένη στις 14 Φεβρουαρίου 1944 και τάφηκαν πιθανότερα σε ομαδικό τάφο.Κανείς δεν έμαθε ποτέ για αυτούς.Παραθέτουμε με ευλάβεια και τιμή τα ονόματα τους:

 

1.Σμπώκος Κωνσταντίνος του Βασιλείου

2.Δραμουντάνης Γεώργιος του Βασιλείου

3.Κονιός Ιωάννης του Γεωργίου

4.Κοκοσάλης Ανδρέας του Σαρακηνού

5.Κοκοσάλης Εμμανουήλ του Νικολάου

6.Μανουράς Νικόλαος του Γεωργίου

7.Μανουράς Βασίλειος του Σταύρου

8.Σαλούστρος Ανδρέας του Ιωάννη

9.Σαλούστρος Αλκιβιάδης του Δημητρίου

10.Αεράκης Ανδρέας του Ιωάννη

11.Σταυρακάκης Ιωάννης του Ιωσήφ

Ιωάννης Δραμουντάνης Στεφανογιάννης

“Χαλά ο κόσμος και σεφτέ δε γ-κάνει το μαξούλι
βουβά ‘ναι όλα τα πουλιά όξω το νεκροπούλι.

Για ν’ αλαργάρει ετουτονά τση πίσσας το σκοτίδι
αντάρτες τση αντίστασης άφτουν τ’ ανελαμπίδι.

Στ’ αόρι αντάρτες έχουνε μεγάλο ρεβαΐσι
ζυγώνου ντη χειμωνική μπέλι και λιογαλίσει.

Στ’ ανάπλαγα των αοριώ αντάρτικες ομάδες
τση λευτεριάς και τση πρεπιάς είναι οι ξετρεχτάδες.

Στ’ αόρι το ανωγειανό ανταρτική ομάδα
μάχεται αμπέλι και φανεί τση λευτεριάς βγοράδα.

Αποκλαμούς ανταρτικούς ο Ψηλορείτης βγάνει
κι ανωγειανό ανταρτικό με το Στεφανογιάννη”

(Κωστής Λαγουδιανάκης)

 

Ο Ιωάννης Δραμουντάνης-Στεφανογιάννης γεννήθηκε στο ιστορικό χωριό Ανώγεια Μυλοποτάμου Ρεθύμνου το 1897. Οι γονείς του Στέφανος και Ανεζίνα Δραμουντάνη, (το γένος Σμπώκου).

Σε ηλικία είκοσι ετών (1917) παίρνει μέρος στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο με τα Ελληνικά στρατεύματα που πολεμούσαν στο πλευρό της Αντάντ. Η θητεία του στο στράτευμα συνεχίζεται παίρνοντας μέρος στη Μικρασιατική εκστρατεία 1919-1922 και βιώνει τη Μικρασιατική καταστροφή. Σε ηλικία 33 ετών, το 1930, παντρεύεται την Χαρίκλεια Σταυρακάκη και αποκτά μαζί της έξι παιδιά.

Κτηνοτρόφος στο επάγγελμα ο Ιωάννης Δραμουντάνης απολάμβανε μεγάλο κύρος όχι μόνο από τους κατοίκους του χωριού ή της περιοχής Μυλοποτάμου αλλά και της ευρύτερης περιοχής του Ψηλορείτη όπως τα χωριά Κρουσώνας, Βορίζα, Καμάρες, Γέργερη κ.ά.

Η συμβολή στη μεγαλειώδη Αντίσταση του Κρητικού λαού τα χρόνια 1941-1944, του Αρχηγού Ανωγείων και Άνω Μυλοποτάμου Γιάννη Δραμουντάνη-Στεφανογιάννη, θα μπορούσε συνοπτικά να περιγραφεί ως εξής :

1ο) Λίγο πριν τη μεγαλειώδη μάχη της Κρήτης μαζί με άλλους συγχωριανούς του έκαναν απροσπέλαστο, (για ρίψη αλεξιπτωτιστών και προσγείωση αεροπλάνων) το Οροπέδιο της Νίδας, τοποθετώντας επί μέρες ογκόλιθους στην επιφάνειά του.

2ο) Αφού δεν έγινε κατορθωτή η ρίψη Γερμανών αλεξιπτωτιστών στη Νίδα, επικεφαλής ομάδος ενόπλων Ανωγειανών πήρε μέρος στη Μάχη της Κρήτης από την πρώτη ως την τελευταία ημέρα στην περιοχή Λατζιμά Ρεθύμνου.

3ο) Ο Γιάννης Δραμουντάνης-Στεφανογιάννης βοήθησε και πέτυχε την πρώτη επαφή του πλοιάρχου Πουλ με τον Αντώνη Γρηγοράκη-Σατανά τον Αύγουστο του 1941.

4ο) Μετά τη μάχη της Κρήτης ο Γιάννης Δραμουντάνης Στεφανογιάννης ήταν ένας από τους 32 συνολικά Κρήτες που επικύρηξαν οι Γερμανικές Αρχές Κατοχής και καθ’όλη τη διάρκεια της τετράχρονης σκλαβιάς παρέμεινε επικηρυγμένος και από τους πλέον καταζητούμενους Κρητικούς.

5ο) Πήρε μέρος σε όλες τις συσκέψεις των Αρχηγών των ενόπλων Ανταρτικών ομάδων της Κρήτης (Καπετάνιων Μπαντουβά, Πετρακογιώργη, Σατανά) και προετοίμασαν από κοινού μαζί με τον επικεφαλής της Αγγλικής αποστολής Τομ Ταμπάμπιν τα πρώτα σαμποτάζ που διενεργήθηκαν σε ολόκληρη την κατεχόμενη Ευρώπη τον Ιούνιο του 1942 (σαμποτάζ Καστελλίου Πεδιάδος και Ηρακλείου, 7 και 13 Ιουνίου 1942).

6ο) Διατήρησε άσβεστη τη σπίθα και τη δίψα της λευτεριάς σε μια μεγάλη εδαφική περιφέρεια της κεντρικής Κρήτης (Άνω και Κάτω Μυλοπόταμος – Δυτικό Μαλεβύζι)

7ο) Το δυσκολότερο έτος της Κατοχής, το 1942, όταν οι αντάρτες που λημέριαζαν στα βουνά μετρούνταν στα δάχτυλα των χεριών, έδωσε καταφύγιο στις συμμαχικές αποστολές οι οποίες με τους σταθμούς ασυρμάτου που έφεραν στον τόπο μας διατήρησαν επαφή με το Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής (τον ελεύθερο τότε κόσμο). Τα Ανωγειανά μητάτα, Κορακόπετρα, Μίθια, Πετροδολάκια ήταν τα ασφαλή καταφύγια των σταθμών ασυρμάτου και των Άγγλων Αξιωματικών Συνδέσμων Τομ Ταμπάμπιν, Ραλφ Στόκμπριτζ, Πάτρικ Λη Φέρμορ κ.ά.

8ο) Παρέμεινε αδούλωτος ο Ψηλορείτης, το μοναδικό ίσως ελεύθερο τμήμα του νησιού μας, βρίσκοντας εκεί καταφύγιο οι καταδιωκόμενοι από τους Γερμανούς Κρήτες αλλά και οι Άγγλοι στρατιώτες οι οποίοι δεν κατάφεραν να ακολουθήσουν τους συντρόφους τους μετά τη μάχη της Κρήτης. Το σπίτι του Στεφανογιάννη στα Ανώγεια ήταν το ασφαλές κρησφύγετο δεκάδων Κρητών πατριωτών που έπεφταν στη δυσμένεια των κατακτητών και από το σπίτι του Στεφανογιάννη ξεκινούσαν το μεγάλο ταξίδι για τα νότια παράλια και τη μεταφορά τους στην Αίγυπτο.

9ο) Ο Γιάννης Δραμουντάνης-Στεφανογιάννης ανέπτυξε άριστη συνεργασία με τον επικεφαλής της κατασκοπίας των νομών Ηρακλείου-Λασιθίου Γιώργο Δουνδουλάκη και στο σπίτι του στα Ανώγεια έγινε η αλλαγή της Αρχηγίας από το Γιώργο Δουνδουλάκη στο Μιχάλη Ακουμιανάκη την Άνοιξη του 1943.

10o) Ο Γιάννης Δραμουντάνης-Στεφανογιάννης τέλος σφράγισε με το αίμα του τον αγώνα που έδωσε για τα πανανθρώπινα ιδανικά της Ελευθερίας της Δικαιοσύνης και της Ειρήνης, πέφτοντας νεκρός χτυπημένος πισώπλατα από τα φονικά βόλια των κατακτητών στις 13 Φεβρουαρίου 1944.
Απόσπασμα από τον ερευνητή Γιάννη Καλογεράκη


Την γιορτή των..ερωτευμένων επέλεξε η Β΄Λυκείου Ανωγείων για να πραγματοποιήσει μουσική βραδιά στα Ανώγεια η οποία θα γίνει την ερχόμενη Κυριακή 14 Φεβρουαρίου στις 9 μ.μ στην παραδοσιακή ταβέρνα ”Σκαλώματα”. Οι μαθητές καλούν τον κόσμο να παρευρεθεί και να τους τιμήσει με την παρουσία του, ενισχύοντας παράλληλα και το ταμείο της τάξης για τις υπάρχοντες ανάγκες.
Στην εκδήλωση θα δώσει το μουσικό σύνθημα ο μεγάλος Ανωγειανός λυράρης Νικηφόρος Αεράκης (Πολιός),  με την μελωδική συνοδεία του μαντολίνου και της φωνής του Γιώργη Βρέντζου ή Κάτη. Η είσοδος έχει οριστεί στα 10 ευρώ με ποτό. Το τηλέφωνο για να κάνετε κράτηση είναι το :  6947148617. Ευχόμαστε καλή επιτυχία στους μαθητές και καλή διασκέδαση σε όλους!

xrist1Ανώγεια 11 Φεβρουαρίου 2016

κ. Κώστα Σταυρακάκη

Πριν έντεκα χρόνια, το 2005, εκδώσατε ένα βιβλίο με τίτλο «Ανταρτική ομάς Ανωγείων». Σήμερα το βιβλίο αυτό πουλιέται μέσω διαδικτύου στην τιμή των 7,10 ως 12 ευρώ, ανάλογα με το βιβλιοπωλείο διάθεσης. Δηλαδή κύριε Σταυρακάκη, πουλάτε την κατοχική  Έκθεση του Αρχηγού Χριστομιχάλη Ξυλούρη και των Ανωγείων, προσκομίζοντας για τον εαυτό σας χρηματικά οφέλη. Πριν λίγο καιρό εκδώσατε ένα νέο βιβλίο με τίτλο «Από Μνημονεύματα», όπου αναφέρεστε σε γραπτές και προφορικές μαρτυρίες του πατέρας σας, μέλους της Α.Ο. Ανωγείων του Αρχηγού Στεφανογιάννη και μετά το θάνατό του του Αρχηγού Χριστομιχάλη Ξυλούρη.

Στην έκδοση του βιβλίου της Έκθεσης της Ανταρτικής ομάδας Ανωγείων του Χριστομιχάλη Ξυλούρη, αποφασίσαμε να μην σας απαντήσουμε, ούτε να σας μηνύσουμε για την πράξη σας να εκδώσετε υλικό που ανήκει και στο Χριστομιχάλη Ξυλούρη (ως Αρχηγού που υπογράφει την Έκθεση) και στα Ανώγεια και τους Ανωγειανούς. Σήμερα όμως διαβάζοντας το νέο σας βιβλίο και διαπιστώνοντας την εμπάθειά σας απέναντι στον Αρχηγό  Χριστομιχάλη, έχουμε να σας επισημάνουμε τα παρακάτω :

Α. «Στο βιβλίο «Ανταρτική Ομάδα Ανωγείων» και στη σελίδα 12, όπου παρουσιάζεται το τελευταίο φύλλο της Έκθεσης Χριστομιχάλη, υπάρχει η σφραγίδα και η υπογραφή του Αρχηγού. Στη σελίδα 176 που παρουσιάζεται το τέλος της μεταγραφής της Έκθεσης, αναφέρεται ο Γενικός Αρχηγός-υπογραφή (παραλείπετε το όνομα του Χριστομιχάλη) ενώ λίγες γραμμές πιο κάτω γράφετε το όνομα του Χρίστου Τζιφάκη που θεωρεί την Έκθεση.

Β. Στο πιο πάνω βιβλίο παρουσιάζετε κ. Σταυρακάκη μια καινοφανή προσέγγιση της ιστορίας, μοναδική στα παγκόσμια χρονικά. Ότι δηλαδή, έγγραφα και κείμενα που υπογράφουν Αρχηγοί, (π.χ. Κολοκοτρώνης, Καραϊσκάκης κ.α.), ηγέτες κρατών (π.χ. Ελευθέριος Βενιζέλος κ.α. ) και δεν τα έχουν γράψει χειρόγραφα οι ίδιοι, ανήκουν στους γραμματείς και τους συντάκτες τους. Άρα για την περίοδο της Κατοχής που μελετάτε, δεν πρέπει να αναφέρουμε Έκθεση Πετρακογιώργη αλλά έκθεση Ομάδας Πετρακογιώργη, ούτε Έκθεση Μπαντουβά αλλά έκθεση Ομάδας Μπαντουβά, κλπ. Αυτό δεν υπάρχει σε κανένα βιβλίο της Ιστορίας και σε καμιά ιστορική αρχή και τεκμηρίωση. Η Έκθεση της Ανταρτικής ομάδας Ανωγείων είναι Έκθεση του Αρχηγού Χριστομιχάλη, έτσι έχει περάσει πλέον στην ιστορία, όσο κι αν δεν το θέλετε εσείς. Τι σας απομένει ; Το αντίτιμο των 7,10 ως 12 ευρώ ανά βιβλίο.

Γ. Στο βιβλίο «Από Μνημονεύματα» στις σελίδες του προλόγου  xiii-xiv, αναφέρεται ότι ο Χριστομιχάλης Ξυλούρης εισηγήθηκε να μην εκλεγεί νέος Αρχηγός αλλά να οριστεί τετραμελής Διοικούσα Επιτροπή. Αντί να γίνει αυτό, ο Χριστομιχάλης Ξυλούρης διορίστηκε από τον Τομ Ταμπάμπιν Αρχηγός της Α.Ο.Α.

Ο  Χριστομιχάλης  Ξυλούρης,  στη  δική  του  χειρόγραφη  ΕΚΘΕΣΗ, (απόρρητο αρχείο Χριστομιχάλη)  συμπληρώνει  τα  παρακάτω :

     …κατά  τας  αρχάς  Μαρτίου  1944  επανελθών  εις  το  Λημέρι  της  Ανταρτικής  Ομάδος  Ανωγείων ο  Διοικητής  των  εν  Κρήτη Αγγλικών  Υπηρεσιών  Αντ/ρχης  ΤΟΜ  ΤΟΥΜΠΑΜΠΥΝ  (Γιάννης)  ανήγγειλεν  επισήμως  εις  την  Ομάδα  ότι  ανεγνωρίσθη  αύτη  υπό  του  Συμμαχικού  Στρατηγείου  Μέσης  Ανατολής ως  ένοπλον  τμήμα  αντιστάσεως,  μέρος  των  Στρατευμάτων  τούτου,  υπό  την  ονομασίαν  Ανεξάρτητος  Ομάς  Ανωγείων 

(Α. Ο. Α.)  τον  εξοπλισμόν  και  την συντήρησιν  της  οποίας  ανελάμβανεν  ούτος,  επικεφαλής  εις  τον Μιχαήλ Ξυλούρη  καθώς  και  την  οργάνωσιν,  αυτά  ήπεν  ενώπιον  όλον  των  ανταρτών  και  των  Στελεχών  της  Περιφερειακίς επιτροπής.  Του  απήντησα  αμέσως  ότι  ολόκληρον  το  διαμέρισμα  και  η  ομάς  θα  πηθαρχίσουν  απολύτως  εις την  επιταγην  του  Σημαχικού  Στρατηγείου  μέσης  Ανατολής  και  της  Εληνικής  Κυβερνήσεως  της  φιλτάτης πατρίδος…

xrist2Τα  υπογραμμισμένα  έντονα  γράμματα  είναι  η  συμπλήρωση  του  Χριστομιχάλη  Ξυλούρη  στο  κείμενο  της  ΕΚΘΕΣΗΣ  της  Α.Ο.Α. Η  χειρόγραφη  ΕΚΘΕΣΗ  του  Χριστομιχάλη  Ξυλούρη  έχει  ημερομηνία  30  Ιανουαρίου  1972.  Η  ανακοίνωση  της  Αρχηγίας  στο  Χριστομιχάλη  Ξυλούρη  έγινε  από  τον υπεύθυνο  του  Συμμαχικού  Στρατηγείου  για  τις  υποθέσεις  της Κρήτης  Αντ/ρχη  Τομ  Ταμπάμπιν  στα  Πετροδολάκια,   λημέρι  της  Ομάδος στον  Ψηλορείτη. Στην  ανακοίνωση  παρευρίσκονταν  τα περισσότερα  μέλη  της  Α.Ο.Α.  καθώς  και  μέλη  της  Περιφερειακής  Διοίκησης  Άνω  Μυλοποτάμου  Π.Δ.Α.Μ. Ο  Αντ/ρχης  Τομ  Ταμπάμπιν  ασφαλώς  θα   έδωσε  απαντήσεις  στις ερωτήσεις  και  απορίες  των  παρευρισκομένων  μελών. Το  παραπάνω  χειρόγραφο  σημείωμα του  Χριστομιχάλη  Ξυλούρη  καταρρίπτει  την  άποψη  εκείνων  που  ισχυρίζονται  ότι  η  Αρχηγία  δόθηκε  στο  Χριστομιχάλη  Ξυλούρη  σε  «κλειστή»  σύσκεψη και ερήμην των μελών της Α.Ο.Α.

Δ. Στη σελίδα 22 αναφέρεται ότι ο Χριστομιχάλης Ξυλούρης στις 24 Ιανουαρίου 1942 «δεν είχε βγει ακόμη στην Οργάνωση». Μα ο Χριστομιχάλης είχε υπογράψει το πρώτο πρακτικό ίδρυσης της Α.Ο.Α., αφού είχε κλείσει το κρεοπωλείο του στο Ηράκλειο, είχε λάβει μέρος στη δεκαήμερη μάχη της Κρήτης και μετά την υπογραφή του πρώτου πρακτικού, σπίτι του είχαν γίνει τα Πετροδολάκια του Ψηλορείτη, όλα τα χρόνια της κατοχής 1941-1944. Η αναφορά λοιπόν ότι στις 24 Ιανουαρίου 1942 ο Χριστομιχάλης δεν είχε βγει στην Οργάνωση, μόνο εμπάθεια και κακόβουλη σκέψη δείχνει.

Ε. Αναφέρουμε παρακάτω, τις τρεις συσκέψεις των Αρχηγών της ένοπλης κρητικής Αντίστασης όπως περιγράφονται στην Έκθεση Χριστομιχάλη, για να υπενθυμίσουμε στους αναγνώστες ποιοι ακριβώς Αρχηγοί έλαβαν μέρος.

…κατά  το  τελευταίον  δεκαήμερον  του  Απριλίου  εγένετο  η  πρώτη  σύσκεψις  των  Αρχηγών  των  ενόπλων  τμημάτων  και  άλλων  παραγόντων  …  και  αξιωματικών  υπό  μορφήν  Παγκρητίου  συσκέψεως  την  πρωτοβουλίαν  της  οποίας  είχεν  ο  Εμμαν.  Μπαντουβάς  δι’ανταλαγήν  γνωμών  και  συντονισμόν  ανταρτικού  αγώνος  εις  θέσιν  Κορακόπετρα  περιοχής  Ανωγείων  εις  την  οποίαν  έλαβον  μέρος  οι  κάτωθι :  1)  Εμμ.  Μπαντουβάς  2)  Αντώνιος  Γρηγοράκης  ή  Σατανάς,  εκπρόσωποι  Ηρακλείου,  3)  Α.  Νιργιανάκης, εκπρόσωπος  Επ.  Πεδιάδος, 

4)  Ιωάννης  Δραμουντάνης  ή  Στεφανογιάννης,  5)  Γ.  Δραμουντάνης 

6)  Μιχ.  Ξυλούρης,  εκπρόσωποι  Μυλοποτάμου,  7)  Ελευθέριος  Δρανδάκης  Ιατρός,  8)  Ευάγγελος  Χαιρέτης  Ταγ/χης  και  9)  Καμπάκης  υπολ/γός,  10)  Σωκράτης  Καλλέργης  εκ  Ρεθύμνης  κ.τ.λ.  και  κατά  την  οποίαν  απεφασίσθη  όπως  ο  αγών  περιορισθή  εις  παθητικόν  Σαμποτάζ,  συλλογήν  πληροφοριών,  μύησιν  πατριωτών  και  διατήρησιν  γενικώς  του  ηθικού  των  κατοίκων… 

… μετά  τινας  ημέρας  πραγματοποιήθη  ετέρα  τοιαύτη  εις  θέση  Λιγκιά  περιοχής  χωρίου  Καμαρών  Καινουρίου  εις  την  οποίαν  έλαβον  μέρος  οι  Εμμ.  Μπαντουβάς,  Γ.  Πετρακογιώργης,  Ιωάννης  Δραμουντάνης  ή  Στεφανογιάννης,  Μιχ.  Ξυλούρης,  Ευάγ.  Χαιρέτης,  Σωκράτης  Καλλέργης  κατά  την  οποίαν  ελήφθη  απόφασις  ν’αποσταλή  εις  Μ.  Ανατολήν  Επιτροπή  ίνα  εκθέση  την  εν  Κρήτη  κρατούσαν  κατάστασιν…

… και  άλλη  συνάντησις  εις  Μύθια  περιοχής  Ανωγείων  των  Ιωάννη  Δραμουντάνη  ή  Στεφανογιάννη,  Μιχαήλ  Ξυλούρη,  Εμμαν.  Μπαντουβά,  Γεωργίου  Πετρακογιώργη  και  Αντωνίου  Γρηγοράκη  ή  Σατανά,  ως  εκπροσώπων  της  μαχητικής  αντιστάσεως  και  συγκεκριμένως  εξητάσθη  η  κατάστασις  της  υπαίθρου  και  της  πόλεως  Ηρακλείου…  

ΣΤ. Στη σελίδα 99 αναφέρεται ότι «ο Ξυλούρης δεν υπέβαλε τα χαρτιά τα δικά μου να αναγνωρισθώ Αρχηγός διότι ενόμισεν ασφαλώς ότι θα εμειώνετο…». Δεν υπέβαλε λοιπόν ο Αρχηγός Χριστομιχάλης τα χαρτιά του πατέρα σας να αναγνωριστεί Αρχηγός. Ο άνθρωπος που ποτέ στη ζωή του δεν στάθηκε στα αξιώματα, δεν υπολόγισε ούτε επεδίωξε θέσεις, συντάξεις, αναγνωρίσεις, εύφημες μνείες, ο άνθρωπος που ότι έκανε τα χρόνια 1941-1944 το έκανε για την πατρίδα του, εμφορείται από υστεροβουλία και δεν υπέβαλε τα χαρτιά του πατέρα σας. Όποιος πραγματικά γνώριζε το χαρακτήρα του Χριστομιχάλη, εύκολα διαπιστώνει ότι η άποψη του Νίκου Σταυρακάκη ή Αεροπόρου είναι πέρα για πέρα λανθασμένη. 

Ζ. Για να διευκολύνουμε τους αναγνώστες να εντρυφήσουν περισσότερο στο χαρακτήρα και το ήθος του Χριστομιχάλη, δημοσιεύουμε απόσπασμα από το κεφάλαιο «Ο καπνός» που εμπεριέχεται στο δίτομο έργο του Γεωργίου Καλογεράκη «Ο Καπετάν Χριστομιχάλης Ξυλούρης» το οποίο είναι υπό έκδοση. Στο απόσπασα που ακολουθεί, ο Ζαχαρίας Δραμουντάνης, γιος του Στεφανογιάννη, περιγράφει ποιος από τους άντρες της ηγετικής ομάδας της Α.Ο.Α. ήταν στο πλάι του Αρχηγού Στεφανογιάννη όταν βρισκόταν νεκρός στο φέρετρο την παραμονή της κηδείας του στα Ανώγεια. Το φέρετρο  του  Αρχηγού  Στεφανογιάννη  τοποθετήθηκε  στο  σπίτι  του  στις 13 Φεβρουαρίου και  η  τελετή  της  κηδείας  έγινε  την  επόμενη  ημέρα  14  Φεβρουαρίου  1944  στις  11  η  ώρα  το  πρωί.

…το  σπίτι  μας  στο  Μεϊντάνι  είχε  ανώγειο.  Τον  πατέρα  μου  τον  είχανε  τοποθετήσει  στο  ισόγειο.  Εκεί  όλη  τη  μέρα  και  τη  νύχτα  ήτανε  ο  Χριστομιχάλης.  Μόνο ο Χριστομιχάλης από τους αρχηγούς. Δεν  έφυγε  ούτε  λεφτό.  Το  βράδυ  ανέβηκε  στο  ανώγειο. Κάποια  στιγμή  μου  φωνάζει  και  μου  λέει  :

-Ζαχάρη,  έλα  να  σου  πω.

Επήγα  κοντά  του. Ήτανε  πολύ  στενοχωρημένος.  Εκάθουντανε  σε  μια  καρέκλα  ακούνητος  με  τσι  ώρες.

-Ξέρεις,  μου  λέει,  αν  έχει  ο  πατέρας  σου  καπνό ;

-Έχει  του  λέω.  Μια  σακούλα  γεμάτη.

-Πήγαινε  να μου  τη  φέρεις.

Και  επήγα  κι  έφερα  τη  σακούλα  με  το  καπνό.   Ήξερα  που  την  τοποθετούσε  την  καπνοσακούλα  ο  πατέρας μου  γιατί  πολλές  φορές  μου  τη ζητούσε κι  ο  ίδιος.  Και  κάθουντανε  ο  Χριστομιχάλης  και  κάπνιζε όλο  το  βράδυ.  Ούτε στιγμή  δεν  έφυγε  από  το  σπίτι μας.  Μέχρι  την  άλλη  μέρα  στην  κηδεία.  Ο  Χριστομιχάλης  ήτανε  εκεί…

 Η. Διαβάσαμε με προσοχή το βιβλίο σας «Από Μνημονεύματα» αλλά δεν συναντήσαμε πουθενά την παρακάτω χειρόγραφη μαρτυρία του πατέρα σας, η οποία εμπεριέχεται  στο τμήμα του αρχείου της Α.Ο.Α.  που παρέδωσε ο Δήμος Σκουλάς στο Δήμο Ανωγείων.

…το  Γερμανικόν  Στρατηγείον  αποδίδων  ιδαιτέραν  σημασίαν στον  ορεινόν  όγκον  του  Ψηλορείτη,  ότι  αν  τους  κατοίκους  των  ορεινών  χωρίων  του  Ψηλορείτη  κατόρθωναν  να  κάμουν  φίλους,  ήτο  αδύνατη  η  ανάπτυξις  ανταρτικού  κινήματος  εις την  Νήσον,  εξαπέλυσε  δια  των  …  οργάνων  του  προπαγάνδαν  δελεαστικήν  δια  την  επιτυχίαν  του σκοπού  του,  εκάλεσε  πολλούς  ως  και  τον  υποφαινόμενον  την  7ην  Ιουνίου  1942,  καίτοι  καταδιωκόμενος,  εις  Ηράκλειον  και  έσχον  4ωρον  συνομιλίαν  με  τον  Αρχηγόν  της  Γερμανικής  αντικατασκοπίας  Χάρτμαν  ο  οποίος  τηρών  τον  λόγον  του  ότι  δεν  με  συνελάμβανε,  με  άφησε  ελεύθερον  μετά  την  άκαρπον  συζήτησιν…

Θ. Κύριε Σταυρακάκη

Και τα δυο σας βιβλία  δεν περιποιούν τιμή στον Αρχηγό Ανωγείων Χριστομιχάλη Ξυλούρη. Σε ένα αγωνιστή της ζωής ο οποίος πήρε μέρος σε τέσσερις πολέμους και σε δεκατρείς (13) μάχες.

Βαλκανικοί  Πόλεμοι  1912-1913

  1. Μάχη  Πεστών
  2. Μάχη Μανωλιάσσας
  3. Μάχη  Αη  Λια
  4. Μάχη  Αετοράχης
  5. Μάχη  Αργυροκάστρου

Α΄  Παγκόσμιος  Πόλεμος  1914-1918

  1. Μάχη  Σκρα  (παράσημο  ανδρείας)
  2. Μάχη  Δοϊράνης

Μικρασιατική Εκστρατεία  1919-1922

  1. Μάχη  Αϊβαλή

Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος  1940-1945

  1.  Μάχη  Κρήτης
  2. Απαγωγή  Στρατηγού  Κράιπε
  3. Σαμποτάζ  Πυργούς  Μαλεβυζίου
  4. Μάχη  Αξιπέτρων
  5. Μάχη  Φοινικιάς

Σε έναν μαχητή που πολεμούσε όρθιος πάντοτε. Πολλοί γνωρίζουν ότι πολέμησε όρθιος στα Αξίπετρα, αλλά λίγοι ότι έτσι πολεμούσε σ’όλες τις μάχες. Σε έναν άνθρωπο που καταξιώθηκε ως Αρχηγός, όχι από χαρτιά διορισμών, αλλά στη συνείδηση των συναγωνιστών του. Σε ένα αρχηγό που φρόντισε να αναδείξει μετά την κατοχή την αντίσταση των Ανωγείων και των Ανωγειανών και όχι να την περιφρουρήσει σε ατομικά συμφέροντα .

Σε έναν αγωνιστή που δεν γνώριζε πρόσθεση, γιατί μέλημά του στη ζωή δεν ήταν να αυξήσει την περιουσία του, αλλά να προσφέρει και τα λίγα του υπάρχοντα στον αγώνα για την πατρίδα.

 

Γιαννάκος Ξυλούρης του Μανταλιώτη

Γιώργης Ξυλούρης του Καραβανά

 

 

 

 

 



Φωτογραφίες: Μανόλης Σαμόλης

Ο Δήμος Ανωγείων σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης προχωρά στην ολοκλήρωση του έργου της αντικατάστασης των κιγκλιδωμάτων στο Γυμνάσιο και Λύκειο καθώς και της προσόψεως του Δημοτικού σχολείου Ανωγείων. Πρόκειται για ένα έργο απαραίτητο για την προστασία και την ασφάλεια των παιδιών ιδίως από την Βόρεια πλευρά του Γυμνασίου και του Λυκείου.

 

Ο Δήμαρχος Ανωγείων κ. Μανόλης Καλλέργης νιώθει την ανάγκη να ευχαριστήσει όλους όσοι βοήθησαν και συνέβαλαν στην ολοκλήρωση του συγκεκριμένου έργου. Ιδιαίτερα μάλιστα ευχαριστεί τον Περιφερειάρχη Κρήτης κ. Σταύρο Αρναουτάκη για την άμεση ανταπόκριση του στο αίτημα του Δήμου για την χρηματοδότηση του έργου αυτού.

 

Πρόκειται για ένα αίτημα  γονέων και μαθητών που ανησυχούσαν έντονα για την κατάσταση των κιγκλιδωμάτων και την περίπτωση ατυχήματος, ένα αίτημα που ικανοποιήθηκε πάντως άμεσα μετά από συντονισμένες ενέργειες των υπευθύνων.

-->