Θερμοκρασία 15.1°
Άνεμος 6.4 ΝΔ
Βαρόμετρο 1012.9
Υγρασία 76%
Βροχόπτωση Μήνα 0.0 mm
Στοιχεία από τον σταθμό του ΕΑΑ στα Ανώγεια

Πολιτισμός

Νέες εντυπωσιακές εισόδους, αλλά και πλήθος σημαντικότατων ευρημάτων, που υποδηλώνουν τη σπουδαιότητα του τεράστιου, λαβυρινθώδους μινωικού ανακτόρου της Ζωμίνθου στον Ψηλορείτη, αποκάλυψε η φετινή ανασκαφή, που διεξήχθη επί έξι εβδομάδες (Ιούλιο-Αύγουστο) από την επίτιμη διευθύντρια Αρχαιοτήτων Δρ Έφη Σαπουνά-Σακελλαράκη.

Όπως ενημερώνει με ανακοίνωσή του το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, «νέα στοιχεία προέκυψαν και για την εσωτερική διαρρύθμιση του συγκροτήματος και την αρχιτεκτονική του (κλίμακες, πλούσιος διάκοσμος), ενώ πλήθος ήταν και τα ευρήματα από την έρευνα στο εσωτερικό του και στα δωμάτιά του, όπου μεταξύ άλλων εντοπίσθηκε ένα ιδιαίτερα σπάνιο νόμισμα Μάρκου Αυρηλίου (161- 180 μ.Χ.). Όλα, στοιχεία που υποδηλώνουν τη σπουδαιότητα αυτού του τεράστιου, λαβυρινθώδους κτιρίου, εδραιώνοντας τις απόψεις για τον χαρακτήρα του σε υψόμετρο 1.200 μέτρων», συμπληρώνει το ΥΠΠΟΑ.

Υπενθυμίζεται ότι το ανάκτορο της Ζωμίνθου εντοπίσθηκε και ανασκάφηκε ένα τμήμα του από τον Γιάννη Σακελλαράκη στη δεκαετία του ’80. Η τελευταία περίοδος των συστηματικών ανασκαφών άρχισε το 2004 και συνεχίζεται.

Ως προς τα νέα στοιχεία που δίνει το ΥΠΠΟΑ, ξεχωρίζουν τα εξής:

-Δύο είναι οι νέες είσοδοι, εκ των οποίων η πρώτη στη βορειοανατολική γωνία του ανακτόρου είναι ιδιαίτερα προσεγμένη διαθέτοντας και προθάλαμο με θρανία στις δύο πλευρές του. H είσοδος αυτή οδηγεί μέσω ενός μεγάλου διαδρόμου στο σπουδαίο ιερό της ανατολικής πτέρυγας στο οποίο έχουν αποκαλυφθεί ήδη βαθμιδωτός βωμός και βόθρος.

-Εντοπίσθηκε επίσης η είσοδος της νοτιοανατολικής γωνίας, η οποία όμως δεν σώζεται σε καλή κατάσταση, καθώς υπέστη πολλές μετασκευές στα Μυκηναϊκά και Ρωμαϊκά χρόνια, αλλά και μεγάλη καταστροφή λόγω των αρχαιοκαπηλικών δράσεων της δεκαετίας του ’60. Φαίνεται ωστόσο πως ήταν μεγαλοπρεπέστατη, οδηγώντας με κλίμακες, που ξεκινούσαν από το κατώτερο επίπεδο του λόφου, όπου είναι κτισμένο το ανάκτορο, στην κεντρική αυλή του.

-Μία ακόμη εσωτερική σκάλα αποκαλύφθηκε κατά την ανασκαφή, ενώ οι τοίχοι, μερικοί από τους οποίους σώζονται σε ύψος έως και τριών μέτρων, αποδεικνύουν ότι το κτήριο ήταν πολυώροφο. Τα δάπεδα, που ήρθαν και φέτος στο φως, άλλα από λαμπερό ασβεστόλιθο κι άλλα βοτσαλωτά υποδηλώνουν την πολυτέλεια που επικρατούσε στο εσωτερικό του, το ίδιο και τα τοιχογραφημένα κονιάματα που κοσμούσαν τα δωμάτια, δείγμα εκλέπτυνσης της εποχής και των κατοίκων του.

-Σε πολυτελή χώρο, που βρίσκεται πάνω από το μεταλλουργικό εργαστήριο, ήρθαν στο φως σφραγίδες (η μία από τις οποίες με παράσταση ιερού κόμβου είχε πέσει από τον άνω όροφο), περίαπτα όπως αυτό σε σχήμα αχιβάδας, ρυτό (λατρευτικό αγγείο) με διακόσμηση σπειρών και τμήμα αγγείου με ανάγλυφη διακόσμηση μικρού χοίρου.

-Επίσης, βρέθηκαν λίθινες θήκες οι οποίες θα περιείχαν πολύτιμα αντικείμενα, τα οποία ασφαλώς πήραν μαζί τους οι ένοικοι αφήνοντας πίσω τους ελάχιστα λείψανα, όπως έναν μικρό χάλκινο σκαραβαίο, τοπική μίμηση των αιγυπτιακών, μία σφραγίδα και πολλά θαλάσσια όστρεα μη βρώσιμα, που δείχνουν ότι στην περιοχή λατρευόταν θεότητα στην θαλάσσια εκδοχή της, όπως γνωρίζουμε και από την Κνωσό.

-Αποκαλύφθηκαν επίσης χάλκινα αντικείμενα (π.χ. εγχειρίδια), λίθινα αγγεία, σφραγίδες, ένα οστέινο πλακίδιο το οποίο μοιάζει με αυτά που κοσμούν το περίφημο ζατρίκιο της Κνωσού, τμήματα μεγάλων πίθων και πήλινων αγγείων, κεραμεικοί τροχοί, καθώς και λείψανα κυψελών, ένδειξη της ενασχόλησης των κατοίκων και με τη μελισσοκομία, εκτός βέβαια από την εκμετάλλευση της πλούσιας πανίδας και χλωρίδας του Ψηλορείτη.

-Αποδεικνύεται έτσι το εύρος και ο χαρακτήρας των δραστηριοτήτων των ενοίκων του ανακτόρου πάνω στο βουνό, που ήταν βεβαίως οικονομικός, πολιτικός και θρησκευτικός. Η σύνδεσή του αφενός με την Κνωσό -η πρώτη εγκατάσταση στη Ζώμινθο στα 1900 π.Χ. σχεδόν ταυτίζεται χρονολογικά με αυτήν της Κνωσού- και αφετέρου με το Ιδαίο ‘Αντρο, που υπήρξε το σπουδαιότερο και ίσως παλαιότερο ιερό της Κρήτης δείχνει τη μεγάλη σημασία του. Ο κύριος λόγος ασφαλώς που και οι κατακτητές του νησιού, οι Μυκηναίοι καταρχάς και οι Ρωμαίοι αργότερα, θέλησαν να το εκμεταλλευτούν στο έπακρο.

 

 

 

Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά ο Ανωγειανός Βασίλης Δακανάλης, ο εγγονός του θρυλικού “Βασσώ” επιβράβευσε με υποτροφίες τους πρώτους των Πανελλαδικών Εξετάσεων, σε μια πολύ όμορφη τελετή που έγινε στην αίθουσα των δημοτικών συμβουλίων και που διοργάνωσε η Επιτροπή Παιδείας του Δήμου Ανωγείων. Ο Βασίλης παρέδωσε μια επιταγή των 1000 ευρώ σε καθένα από τους τρεις πρώτους μαθητές, μια υποτροφία και ένα ιδιαίτερα σημαντικό βοήθημα για τους μαθητές  ενόψει της εισόδου τους σε Ανώτατα Πανεπιστημιακά Ιδρύματα. Η συγκεκριμένη υποτροφία δίδεται στον πρώτο κάθε ομάδας προσανατολισμού, ανεξάρτητα από των αριθμό των μορίων. Οι μαθητές που την έλαβαν φέτος είναι η Τερέζα Νταγιαντά του Ιωάννου, ο Γιάννης Βρέντζος του Ανδρέα και η Ασημένια Ανδριαδάκη του Αιμίλιου.

Στην ομιλία του ο Βασίλης Δακανάλης συγκινημένος τόνισε τα εξής:”Θέλω να πω ότι νιώθω ιδιαίτερη συγκίνηση και χαρά που για τρίτη χρονιά επιβραβεύω τους καλύτερους Ανωγειανούς μαθητές των Πανελλαδικών εξετάσεων στη μνήμη του παππού μου, ενός ανθρώπου που με δίδαξε να αγαπώ τον τόπο μου, που μου έβαλε στην ψυχή τις αρχές και τις αξίες των Ανωγείων. Σήμερα 13 χρόνια μετά το θάνατο του είμαστε εδώ για να τιμήσουμε τη μνήμη του. Θεωρώ ότι η κίνηση μου αυτή πέρα από το χρηματικό χαρακτήρα , έχει και ένα χαρακτήρα πολιτισμού, ήθους και αλληλεγγύης απέναντι στο συνάνθρωπο μας. Παιδιά σας συγχαίρω για την επιτυχία σας, εύχομαι καλή αρχή στο νέο σας ξεκίνημα και να έχετε πάντα την υγεία σας. Οι κόποι σας ανταμείβονται. Να έχετε το πείσμα το Ανωγειανό στη ζωή σας σε ότι και να κάνετε.Να συγχαρώ και τους καθηγητές που παρά τις δυσκολίες δίνουν αγώνα για να περάσουν στα παιδιά τη γνώση και τη μόρφωση, όπως και τους γονείς που προτρέπουν τα παιδιά τους προς τη μόρφωση και τις σπουδές.

Όταν έχουμε παιδεία έχουμε τα πάντα. Πριν μερικούς μήνες έγινε ένα περιστατικό που με στεναχώρησε πάρα πολύ με το χαμό ενός παλικαριού στο χωριό μας.Ένα περιστατικό που στιγμάτισε άσχημα τα Ανώγεια. Θερμή παράκληση στη τοπική αρχή, στους καθηγητές και στην εκκλησία αυτού του τόπου. Τα Ανώγεια έχουν δείξει ότι προλαβαίνουν καταστάσεις. Εσείς όλοι που ζείτε εδώ και γνωρίζετε  τα προβλήματα συνανθρώπων μας σας προτρέπω να επεμβαίνετε όπου μπορείτε. Να προλαβαίνουμε καταστάσεις. Έφυγε ένα παλικάρι από το χωριό χωρίς κανένα λόγο. Τα Ανώγεια πάντα πήγαιναν σαν μια ομάδα και έτσι πρέπει να παραμείνουν. Έχουμε ιερό χρέος και υποχρέωση στους προγόνους μας. Πριν μια εβδομάδα τους τιμήσαμε στο Ολοκαύτωμα των Ανωγείων. Τιμήσαμε αυτούς που θυσιάστηκαν για να είμαστε εμείς σήμερα ελεύθεροι με τις οικογένειες μας στον τόπο μας..” κατέληξε.

Ο Δήμαρχος Ανωγείων ανέφερε τα εξής για την εξαιρετική πρωτοβουλία του συγχωριανού μας Βασίλη Δακανάλη:”Θέλω και πάλι όπως κάθε χρόνο να ευχαριστήσω τον Βασίλη που αποφάσισε και υλοποίησε τις υποτροφίες στους τρεις πρώτους Ανωγειανούς μαθητές της κάθε χρονιάς. Πρόκειται για μια πολύ σοβαρή υποτροφία ιδιαίτερα την περίοδο που γίνεται και πιστεύω ότι είναι χρήματα που πραγματικά πιάνουν τόπο και για αυτό ενέργειες σαν αυτές από ανθρώπους σαν τον Βασίλη έχουν ένα πολλαπλασιαστικό χαρακτήρα και για τα παιδιά που ξεκινούν τη φοιτητική τους ζωή αλλά και σαν Ανωγειανοί που βλέπουμε ότι υπάρχουν τέτοιες σημαντικές πρωτοβουλίες. Σαν Δήμος και σαν Επιτροπή Παιδείας του Δήμου έχουμε τη χαρά να έχουμε σήμερα μαζί μας τον Βασίλη και την οικογένεια του και να τον ευχαριστήσουμε για την συνεισφορά του.

 

Η φετινή χρονιά είναι πάρα πολύ καλή για το Λύκειο Ανωγείων. Αξίζουν συγχαρητήρια σε όλα τα παιδιά και όχι μόνο στους  τρεις που βρίσκονται σήμερα εδώ. Είμαι βέβαιος ότι σε λίγες μέρες που θα ανακοινωθούν οι εισακτέοι, το ποσοστό για το ΓΕΛ Ανωγείων θα είναι κάτι παραπάνω από ικανοποιητικό. Καλή πρόοδο στα παιδιά και Βασίλη σε ευχαριστώ ξανά για όσα προσφέρεις στον τόπο σου..” ολοκλήρωσε ο Μανόλης Καλλέργης.

 

Εκ μέρους των μαθητών μίλησε στην Ανωγή ο Γιάννης Βρέντζος ο οποίος ανέφερε χαρακτηριστικά:”Καταρχήν να ευχαριστήσουμε θερμά τον Βασίλη που μας τιμά και μας βοηθάει με αυτή την υποτροφία που μας έδωσε. Ο Θεός να συγχωρέσει του παππού του “Βασσώ”. Ο Βασίλης σήμερα μας δίδαξε κάτι πολύ σημαντικό. Να τιμάμε τον τόπο μας και τον Πολιτισμό μας και ότι ο κόπος και η σκληρή δουλειά κάποια στιγμή ανταμείβετε. Να είναι πάντα καλά, τον ευχαριστούμε θερμά και εύχομαι να έχει υγεία και αυτός και η οικογένεια του και να συνεχίσει την προσφορά του στο χωριό”.

 

Μετά το τέλος της εκδήλωσης οι γονείς των μαθητών που αρίστευσαν έκαναν το τραπέζι στον Βασίλη Δακανάλη, τη σύζυγο και τον αδερφό του για να τον ευχαριστήσουν με τον δικό τους τρόπο για την υποτροφία που έδωσε στα παιδιά τους. Κλείνοντας να υπενθυμίσουμε ότι ο Βασίλης Δακανάλης προσφέρει εδώ και χρόνια στην κοινωνία του χωριού σε διάφορους τομείς , όπως στην Παιδεία αλλά και με υλικές προσφορές στην Μαθητική Εστία και τους ανήλικους ασυνόδευτους, αλλά και στο Εργαστήρι Γνώσης της ενορίας του Αγίου Γεωργίου και αλλού.

 

Τα Ανώγεια απέκτησαν τη δική τους Αγία Αννα. Η νεόκτιστη εκκλησία βρίσκεται στα «Πλάγια», λίγο πιο πάνω από τον ‘Αγιο Νεκτάριο. Τα θυρανοίξια πραγματοποιήθηκαν πριν από ένα μήνα περίπου από το σεβασμιότατο μητροπολίτη Ρεθύμνου και Αυλοποτάμου κ. κ. Ευγένιο.
Η Αγία Αννα, χτίστηκε μετά από μεγάλες και πολύχρονες προσπάθειες, καθημερινούς αγώνες και αγωνίες από τον καλό Ανωγειανό Χαράλαμπο Τζαγκαράκη. Τάμα, της οικογένειας του, όπως μας είπε ο ίδιος.

Η ΑΝΩΓΗ βρέθηκε προ ημερών στην Αγία Αννα. Μείναμε εντυπωσιασμένοι από το τελικό αποτέλεσμα. Όλα όσα έχουν φτιαχτεί είναι σε απόλυτη αρμονία με το περιβάλλον του βουνού. Ο ναός επιβλητικός, το ίδιο και ο προαύλιος χώρος. Η θέα από τα «Πλάγια» μοναδική, θεσπέσια, σε κυριεύει. Στο «πιάτο» του επισκέπτη το χωριό,  ο Κουλούκωνας και όπου βλέπει το μάτι… Είναι ίσως από τα πιο επιβλητικά από κάθε άποψη σημεία της Κρήτης.
Ο καθαρός αέρας, το υπέροχο, γεμάτο από ευωδίες περιβάλλον και η γνήσια ΑΝΩΓΕΙΑΝΗ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ από τον πάντα πρόθυμο και φιλότιμο Μπάμπη και την ευγενική σύζυγο του Μαρία, είναι ο καταλληλότερος ίσως συνδυασμός για τους επισκέπτες του ναού, προκειμένου να τους μείνει αξέχαστο το προσκύνημα στην Αγία Αννα των Ανωγείων.

Μπάμπη και Μαρία πολλά συγχαρητήρια!

ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΓΙΩΡΓΗΣ ΜΠΑΓΚΕΡΗΣ

ΦΩΤΟ: ΑΓΓΕΛΑ ΣΚΟΥΛΑ

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος έφτασε στα Ανώγεια στις 10.30 π.μ για να παραστεί στις εκδηλώσεις μνήμης για την 73η επέτειο του Ολοκαυτώματος των Ανωγείων. Ήταν η πρώτη φορά που Πρόεδρος της Δημοκρατίας τιμά με την παρουσία του τα Ανώγεια και το τρίτο Ολοκαύτωμα της  μακραίωνης ιστορίας τους. Τον Πρόεδρο υποδέχτηκε ο δήμαρχος Ανωγείων Μανόλης Καλλέργης ενώ στρατιωτικά αγήματα απέδιδαν τιμές, μέχρι να φτάσει στην εκκλησία του Αγίου Ιωάννου στο Αρμί για να παραστεί στην επίσημη δοξολογία στην οποία χοροστάτησαν ο Σεβασμιότατος Αρχιεπίσκοπος Κρήτης κ.κ Ειρηναίος και ο  Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Ρεθύμνου κ.κ Ευγένιος, οι οποίοι και τέλεσαν και το μνημόσυνο αργότερα στην πλατεία Αρμί μαζί με τους ιερωμένους των Ανωγείων για τους πεσόντες του Ολοκαυτώματος και της περιόδου της Γερμανικής Κατοχής. Η πλατεία μπροστά στο άγαλμα του Ανωγειανού αγωνιστή ήταν κατάμεστη από κόσμο, ενώ πέραν της παρουσίας του αξιότιμου Προέδρου της Δημοκρατίας, στα Ανώγεια βρέθηκαν μεταξύ άλλων ο Ευρωβουλευτής της Ν.Δ Μανόλης Κεφαλογιάννης, η βουλευτής της Ν.Δ Όλγα Κεφαλογιάννη, ο Υπουργός Περιβάλλοντος Γιώργος Σταθάκης, ο βουλευτής της Ν.Δ Γιάννης Κεφαλογιάννης, ο Ευρωβουλευτής Νότης Μαριάς,ο αναπληρωτής Υπουργός Υγείας Παύλος Πολάκης, ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης, ο Δήμαρχος Μυλοποτάμου Δημήτρης Κόκκινος, ο Αντιδήμαρχος Ηρακλείου Γιάννης Αναστασάκης, ο Αντιπεριφερειάρχης τεχνικών έργων και π.δήμαρχος Ανωγείων Νίκος Ξυλούρης και οι πρώην δήμαρχοι Ανωγείων Σωκράτης Κεφαλογιάννης και Γεώργιος Σμπώκος.

ΣΥΓΚΙΝΗΣΑΝ Η ΜΑΡΙΝΑ ΔΑΚΑΝΑΛΗ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ

Μετά το μνημόσυνο ακολούθησε η συγκλονιστική α κάπελα ερμηνεία της Μαρίνας Δακανάλη στο ποίημα της Ειρήνης Αναγνωστάκη “Ω!Παναγιά μου Ανωγειανή”, ενώ στο τέλος τα μέλη του Πολιτιστικού συλλόγου Ανωγείων χόρεψαν τον Ανωγειανό πυρρίχειο πηδηχτό και καθήλωσαν το κοινό, αλλά και τον ίδιο τον Προκόπη Παυλόπουλο που στο τέλος χαιρέτησε δια χειραψίας την τραγουδίστρια και τους χορευτές.

Το ιστορικό της ημέρας ανέπτυξε με μια υπέροχη ομιλία του ο φιλόλογος Δημήτρης Σαλούστρος (ΖαΪμης). Ακολούθησε κατάθεση στεφάνου από τον Προκόπη Παυλόπουλο στο άγαλμα του Ανωγειανού αγωνιστή, ενός λεπτού σιγή και ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου, ενώ αγήματα του πεζικού και του Ναυτικού απέδιδαν τιμές.

Στην συνέχεια όλοι βρέθηκαν στην αίθουσα των δημοτικών συμβουλίων όπου ο δήμαρχος Ανωγείων  Μανόλης Καλλέργης δώρισε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ένα αντίγραφο της ασπίδας των Κουρητών, ενώ στη συνέχεια τον ανακήρυξε ως επίτιμο δημότη Ανωγείων, μετά από ομόφωνη απόφαση του δημοτικού συμβουλίου Ανωγείων.Στον χαιρετισμό του ο Δήμαρχος Ανωγείων μεταξύ άλλων ανέφερε τα εξής:”Η παρουσία σας εδώ σήμερα αποτελεί ύψιστη τιμή για τον τόπο μας, αφού για πρώτη φορά ο ανώτατος πολιτειακός άρχοντας της χώρας μας παρευρίσκεται στις εκδηλώσεις μνήμης και τιμής που οργανώνει ο δήμος μας, για το Ολοκαύτωμα των Ανωγείων.

Τα τρία Ολοκαυτώματα των Ανωγείων, το 1822, το 1867 και το 1944, ίσως είναι αρκετά να περιγράψουν την ιστορία αυτού του τόπου και αυτού του λαού, που είχε και έχει το ανάστημα να αντιστέκεται σε κάθε λογής κατακτητές και να υπερασπίζεται με κάθε κόστος, τα ιδανικά της αξιοπρέπειας, της δικαιοσύνης και της Ελευθερίας, αλλά και να αναγεννιέται μέσα από τις στάχτες του και να γίνεται σύμβολο πολιτισμού και γνώσης. Τόπος που γέννησε ανθρώπους, της πολιτικής, της επιστήμης, της μουσικής, του πνεύματος και της προόδου” τόνισε αρχικά και κατέληξε αναφέροντας: “Το δημοτικό μας συμβούλιο με αφορμή τη σημερινή σας επίσκεψη έλαβε ομόφωνα την απόφαση να σας ανακηρύξει επίτιμο δημότη Ανωγείων ως ένδειξη τιμής και αναγνώρισης της συνεισφοράς σας στον κοινό μας αγώνα για αποκατάσταση και δικαιοσύνη, στο θέμα των Γερμανικών επανορθώσεων. Αναγνωρίζοντας τη συμβολή σας στην προσπάθεια που κάνει η Πατρίδα μας να προχωρήσει ενωμένη μπροστά, να ξεπεράσει τη κρίση και να βαδίσει στο δρόμο της Ανεξαρτησίας και της προόδου.

Τη σθεναρή από μέρους σας προάσπιση των εθνικών μας δικαίων και την προσφορά σας στην επιστήμη και την πνευματική ζωή της χώρας μας.” κατέληξε ο Μανόλης Καλλέργης. Στην συνέχεια η πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Ανωγείων Μαίρη Σταυρακάκη-Μπαγκέρη διάβασε το απόσπασμα της απόφασης του δημοτικού συμβουλίου για την ανακήρυξη του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου ως επίτιμου δημότη Ανωγείων.

ΜΕ ΘΕΡΜΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΥΠΟΔΕΧΤΗΚΑΝ ΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΟΙ ΑΝΩΓΕΙΑΝΟΙ

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας διέσχισε πεζός τον κεντρικό δρόμο του χωριού με προορισμό το Κέντρο Αρχαιολογικής Πληροφόρησης, ενώ μέχρι να φτάσει εκεί χαιρέτησε δια χειραψίας πολύ κόσμο που τον υποδέχτηκε με ιδιαίτερη θέρμη στα Ανώγεια. Στο Κέντρο Αρχαιολογικής Πληροφόρησης τον ξενάγησε στα εκθέματα του η αρχαιολόγος Έφη Σαπουνά Σακελλαράκη, με τον Προκόπη Παυλόπουλο να δηλώνει εντυπωσιασμένος από τον χώρο και να κάνει αρκετές ερωτήσεις για την ιστορία της Ζωμίνθου και του Ιδαίου Άντρου. Φεύγοντας από το Κέντρο ο Προκόπης Παυλόπουλος έγραψε στο βιβλίο επισκεπτών το εξής μήνυμα: “Προσκύνημα σ’αυτό το κόσμημα του Πολιτισμού μας το Μουσείο Ζωμίνθου, μικρό μα πολύτιμο όπως ο τόπος μας. Θερμά συγχαρητήρια στους συντελεστές του..”.

Ο Δήμος Ανωγείων τέλος παρέθεσε γεύμα προς τιμήν του στο κέντρο “Ντελίνα” με όλα τα παραδοσιακά Ανωγειανά εδέσματα.

ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΟ ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΑΝΩΓΕΙΩΝ

Κύριε Δήμαρχε,

Σας ευχαριστώ θερμώς για την μεγάλη τιμή την οποία σήμερα μου περιποιείτε, υπό την ιδιότητά μου ως Προέδρου της Δημοκρατίας, απονέμοντάς μου τον τίτλο του Επίτιμου Δημότη Ανωγείων. Ενός ηρωικού, με όλη τη σημασία της λέξης, Τόπου, του οποίου η συνεχής παρουσία στους μεγάλους υπέρ του Έθνους αγώνες, καθώς και οι μοναδικές θυσίες στις οποίες υποβλήθηκαν οι κάτοικοί του κατά την διάρκεια αυτών των αγώνων, προσέδωσαν απολύτως δικαίως στα Ανώγεια μιαν άκρως ξεχωριστή θέση στην Ιστορία μας.

Ι. Επιτρέψατέ μου, λοιπόν, ν’ αναφερθώ, έστω και δι’ ολίγων, σε ορισμένες κρίσιμες περιόδους της λαμπρής Ιστορίας του Τόπου σας:

Α. Τα Ανώγεια κατοικήθηκαν για πρώτη φορά πριν από το 1182, οπόταν η Κρήτη μοιράστηκε στα δώδεκα αρχοντόπουλα του Βυζαντίου και παραχωρήθηκαν στην οικογένεια των Φωκάδων, αργότερα Καλλέργηδων. Τότε απέκτησαν και την ονομασία “Βασιλικά Ανώγεια”, καθώς ανήκαν στους βασιλικούς άρχοντες.

Β. Το 1648 ήλθε η τουρκική κατάκτηση, έγιναν βακουφικό (μοναστηριακό) χωριό και, παράλληλα, αναδείχθηκαν σε σπουδαίο επαναστατικό κέντρο, αφού οι Ανωγειανοί ουδέποτε υποτάχθηκαν κατ’ ουσίαν. Μάλιστα, τον Μάιο του 1822, στη θέση Σκλαβόκαμπος Μαλεβιζίου, οι πρόγονοί σας Ανωγειανοί νίκησαν τους Τούρκους, έχοντας ως αρχηγό τους τον Βασίλη Σμπώκο. Το γεγονός αυτό στάθηκε αφορμή ώστε, στις 14 Ιουλίου του 1822, ο Σερίφ Πασάς να λεηλατήσει και να πυρπολήσει το χωριό των Ανωγείων, καθώς το βρήκε ερημωμένο, με τους κατοίκους του να πολεμούν στη Μεσσαρά.

Γ. Λίγο πριν από την επανάσταση του 1866, έλαβε χώρα στα Ανώγεια η Συνέλευση για την εκλογή αντιπροσώπων των οπλαρχηγών της Ανατολικής Κρήτης. Η θυσία του ιδεαλιστή Γαριβαλδινού επαναστάτη, Εμμανουήλ Σκουλά, μιας από τις αγνότερες και γι’ αυτό ωραιότερες μορφές του Κρητικού Αγώνα, στο Ολοκαύτωμα του Αρκαδίου, το ίδιο έτος, προσθέτει μιαν ακόμη ένδοξη σελίδα στην λαμπρή Ιστορία σας. Το 1867 ο Ομέρ πασάς κατέλαβε τα Ανώγεια και το Νοέμβριο του ίδιου έτους ο Ρεσίζ πασάς προέβη στην πυρπόλησή τους, δεύτερη φορά στην ιστορία των Ανωγείων και 45 μόλις χρόνια μετά την προαναφερθείσα, πρώτη πυρπόλησή τους.

Δ. Οι κάτοικοι των Ανωγείων έλαβαν μέρος στην επανάσταση του 1897 καθώς και στους υπόλοιπους απελευθερωτικούς αγώνες. Θα μπορούσε, λοιπόν, κανείς να υποστηρίξει ότι ο Κρητικός 19ος αιώνας -με τα Κινήματα και τις Επαναστάσεις, ειδικότερα την εθελοθυσία του Αρκαδίου και τα Ολοκαυτώματα των Ανωγείων το 1822 και το 1867- αποτέλεσε μόνιμη πηγή έμπνευσης για την αντιμετώπιση των μεγάλων προκλήσεων, όπως αυτές εκδηλώθηκαν στις αρχές του 20ού αιώνα. Και τούτο διότι μαχητές και επαναστάτες απ’ όλη την Κρήτη θα συναντηθούν με τους Ηπειρώτες και τους Μακεδόνες στα μέτωπα των Βαλκανικών Πολέμων και του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου, στα οποία πολλοί εξ αυτών θα πέσουν ηρωϊκώς μαχόμενοι «υπέρ Πατρίδος».

ΙΙ. Η κορύφωση, όμως, της προσφοράς των Ανωγειανών στην Πατρίδα πραγματοποιείται κατά την Μάχη της Κρήτης και την Εθνική Αντίσταση.

Α. Όλα ξεκίνησαν όταν, το 1941, ιδρύθηκε στα Ανώγεια η Επιτροπή Απελευθερωτικής Δράσης. Τα Ανώγεια υπήρξαν ένας από τους πυρήνες της Αντίστασης στην Κρήτη, και κατά την απαγωγή του στρατηγού Κράιπε αποτέλεσαν σταθμό στην διαδρομή που αποφασίσθηκε από τους Κρήτες αντιστασιακούς και τους Άγγλους συμμάχους ότι πρέπει ν’ ακολουθηθεί για την φυγάδευσή του στην Αφρική. Είναι άκρως αποκαλυπτικά της δράσης των Ανωγειανών κατά των Ναζί κατακτητών τα όσα αναφέρει ο Γενικός Διοικητής Κρήτης, Μανούσος Βολουδάκης, στην από 9 Μαρτίου του 1945 αποσταλείσα «Έκθεσή» του (αριθ. πρωτ. 3523) προς τα Υπουργεία Συγκοινωνιών, Οικονομικών, Γεωργίας και Πρόνοιας στην Αθήνα. Με την οποία ζητεί την εκ μέρους τους υποστήριξη της ανάπτυξης των Ανωγείων, αίτημα το οποίο στηρίζει στην μακραίωνη προσφορά των Ανωγείων στην Πατρίδα μας, καθώς και στις ανάγκες τις οποίες ο Τόπος σας την εποχή εκείνη έπρεπε επειγόντως να καλύψει. Τονίζεται, λοιπόν, μεταξύ άλλων, στην εν λόγω έκθεση ότι: «Αμέσως μετά την κατάληψιν της Κρήτης σχηματίζουν οι Ανωγειανοί οργάνωσιν Απελευθερωτικού Αγώνος εις την οποίαν ορκίζονται την 15ην Αυγούστου 1941 και λαμβάνονται αι πρώται φροντίδες της περισυλλογής, περιθάλψεως και αποστολής εις Αφρικήν των Συμμάχων. Οργανώνεται η συμμαχική κατασκοπεία και εγκαθίσταται μόνιμος σταθμός ασυρμάτου υπό τον Γενικόν Αρχηγόν Αντισυνταγματάρχη Τόνη της Αγγλικής κατασκοπείας». Τοιουτοτρόπως, η κωμόπολη των Ανωγείων κατέστη «κέντρον προστασίας και φιλοξενίας παντός καταδιωκομένου υπό των Γερμανών και της μεταφοράς τούτων εις Αφρικήν ως και τόπος αποκρύψεως του απαχθέντος Γερμανού Στρατηγού Κράιπε». Αξίζει, μάλιστα, να τονισθεί ότι η υπόθεση της απαγωγής του στρατηγού Κράιπε μπροστά στα μάτια των Γερμανών στρατιωτών του, ιστορία μοναδικού θάρρους, που αποτέλεσε το προϊόν σύμπραξης ομάδας Κρητών αντιστασιακών, με επικεφαλής τους Μανώλη Πατεράκη και Γιώργο Τυράκη (στους οποίους αργότερα προστέθηκαν οι Αντώνης Ζωιδάκης, Αντώνης Παπαλεωνίδας, Στρατής Σαβιολάκης, Ηλίας Αθανασάκης, Νίκος Κόμης και άλλοι), αλλά και των Άγγλων σαμποτέρ, Πάτρικ Λη Φέρμορ και Γουίλιαμ Στάνλεϊ Μος, θεωρήθηκε σύμβολο της Κρητικής αντίστασης και παράδειγμα ως προς το πώς πολεμούν οι Κρήτες αλλά, και γενικώτερα, οι Έλληνες, όταν η ανάγκη το απαιτεί.

Β. Η εν λόγω αντιστασιακή δράση των ηρωικών Προγόνων σας, με αποκορύφωμα τη συμμετοχή τους στην «υπόθεση Κράιπε», έδωσαν την αφορμή στον Διοικητή του Φρουρίου Κρήτης, Στρατηγό Χ. Μίλλερ, προκειμένου αυτός να διατάξει την ισοπέδωση των Ανωγείων και την εκτέλεση κάθε άρρενος Ανωγειανού που θα βρισκόταν σε απόσταση 1 χιλιομέτρου από τα Ανώγεια. Το απόγευμα της 12ης Αυγούστου οι άνδρες των Ανωγείων, αφού ειδοποιήθηκαν ότι έρχονται πολλοί Γερμανοί, έφυγαν από τα Ανώγεια, κι έτσι αποφεύχθηκαν περισσότερες εκτελέσεις. Την επόμενη ημέρα, στις 13 Αυγούστου, οι Γερμανοί, αφού πρώτα περικύκλωσαν το χωριό, διέταξαν τους κατοίκους που είχαν μείνει σ’ αυτό –περίπου 1500- ν’ αναχωρήσουν μέσα σε μισή ώρα προς την κατεύθυνση του Γενή Κααβέ και να διασκορπισθούν σε διάφορα χωριά της Ρεθύμνης. Ακολούθως, προέβησαν σε γενική λεηλασία του χωριού. Στην συνέχεια, έκαιγαν κάθε οικία χωριστά και μετά την ανατίναζαν με δυναμίτιδα. Κάθε νύχτα, οι Γερμανοί αποσύρονταν στα Σείσαρχα και το πρωΐ επέστρεφαν στ’ Ανώγεια, για να συνεχίσουν το καταστροφικό τους έργο. Το μέγεθος της λεηλασίας θα το κατανοήσει κανείς, όταν λάβει υπ’ όψιν ότι αυτή διήρκησε από τις 13 Αυγούστου έως τις 5 Σεπτεμβρίου 1944. Κατά την διάρκεια της διαρπαγής, οι Γερμανοί δολοφόνησαν ουσιαστικώς εντός της κωμόπολης των Ανωγείων τον Γ. Σπιθούρη, τους παράλυτους εξαδέλφους Κωνσταντίνο και Ιωάννη Ξυλούρη (ή Κίτρη), τον υπέργηρο Νικόλαο Αεράκη, τον νοητικώς πάσχοντα (λόγω τραύματος της κεφαλής) Εμμανουήλ Ι. Σαλούστρο, ενώ πολλοί άνδρες επίσης δολοφονήθηκαν στα πέριξ. Από τις γυναίκες, δύο αδελφές, η χήρα Εμμ. Καλλέργη και η χήρα Εμμ. Καβλέντε, καθώς και η χωλή Ειρήνη Καραΐσκου και η Ευαγγελία Ιω. Παπασπαράκη, αρνήθηκαν ν’ αποχωρήσουν, οπότε κάηκαν μέσα στις οικίες τους και καταπλακώθηκαν από τα ερείπια των οικιών τους, που ακολούθως ανατινάχθηκαν. Από τις 940 οικίες των Ανωγείων, δεν απέμεινε ούτε μία.

Γ. Συνολικά, από το 1941 έως και το 1944, στην περίοδο της Κατοχής και του αγώνα κατά των Γερμανών κατακτητών, εκτελέσθηκαν απ’ αυτούς 117 Ανωγειανοί. Εις αναγνώριση της μεγάλης αυτής θυσίας των Ανωγειανών, το 1946 η Πολιτεία κήρυξε τα Ανώγεια Ιστορικό Δήμο και τα τίμησε με την απονομή του πολεμικού Σταυρού Α’ Τάξεως.

III. Στο σημείο αυτό ας μου επιτραπεί, επιπροσθέτως, να επαναλάβω την πάγια άποψή μου για το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων. Η Ελλάδα θεωρεί διαχρονικώς ότι οι απαιτήσεις που αφορούν το κατοχικό δάνειο και τις αποζημιώσεις είναι πάντα νομικώς ενεργές και δικαστικώς επιδιώξιμες. Αυτή η θέση δεν υποστηρίζεται από την Ελλάδα μόνο για οικονομικούς λόγους. Είναι αυτονόητη θέση για να μην σβήσουν οι μνήμες. Το έχω τονίσει πάντοτε: Την εντάσσουμε στο πλαίσιο του διεθνούς νομικού πολιτισμού. Και μέσα σε αυτόν τον διεθνή νομικό πολιτισμό, αλλά και τον ευρωπαϊκό νομικό πολιτισμό, θα πρέπει να υπάρξει δίκαιη λύση. Αυτό το δικαίωμά μας, της προσφυγής στα διεθνή δικαιοδοτικά όργανα, δεν μπορεί να μας το στερήσει κανένας.

ΙV. Τιμώντας σήμερα την 73η επέτειο μνήμης του τρίτου εκ των τριών Ολοκαυτωμάτων που βίωσαν στη μακραίωνη Ιστορία τους τα ηρωϊκά Ανώγεια, διαπιστώνουμε, για πολλοστή φορά, ότι για εμάς, τους Έλληνες, η ελευθερία αποτελεί υπαρξιακή αρχή και άρα τρόπο ζωής. Όταν οι περιστάσεις το απαιτούν, γινόμαστε «και παρά δύναμιν τολμηταί και παρά γνώμην κινδυνευταί και εν τοις δεινοίς ευέλπιδες», κατά τον Θουκυδίδη. Αυτήν την αλήθεια οφείλουν να την γνωρίζουν εχθροί και φίλοι. Η Ελλάδα ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ένωση και μάλιστα στον σκληρό πυρήνα της, την Ευρωζώνη. Συμπεριφέρεται στη διεθνή πολιτική ζωή με απόλυτο σεβασμό στο Ευρωπαϊκό και το Διεθνές Δίκαιο, στο σύνολό τους. Είναι δηλαδή δύναμη που εργάζεται για την Ειρήνη και την Ανάπτυξη τόσο στην εγγύς περιοχή των Βαλκανίων και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, όσο και στο ευρύτερο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πλην, όμως, εάν χρειασθεί, εμείς, οι Έλληνες, είμαστε έτοιμοι να υπερασπισθούμε αποτελεσματικά τα σύνορα, το έδαφος και την κυριαρχία της Πατρίδας μας, που αποτελούν και σύνορα, έδαφος και κυριαρχία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στο σημείο αυτό θέλω να επισημάνω ότι χαίρομαι ιδιαίτερα, γιατί χθες η καγκελάριος Μέρκελ ξεκινώντας την προεκλογική της εκστρατεία από το Ντόρμοντ αναγνώρισε ότι η Ευρώπη πρέπει να τιμά τον αγώνα και τις θυσίες των Ελλήνων για να παραμείνει η Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι Έλληνες με πολλές θυσίες, για λάθη που δεν ήταν δικά τους, πάλεψαν για να παραμείνει η χώρα μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στον σκληρό πυρήνα της, την Ευρωζώνη. Αυτά που επεσήμανε χθες η καγκελάριος αποτελούν μια αναγνώριση των αγώνων των Ελλήνων. Θέλω όμως να επισημάνω ότι αποτελούν και αναγνώριση ότι η Ευρώπη πρέπει να προχωρήσει με όρους θεσμικούς στην ολοκλήρωσή της. Δεν υποτιμούμε την οικονομική και νομισματική ένωση της Ευρώπης, πρέπει όμως να προχωρήσει και στην θεσμική της ολοκλήρωση με σημαία τις αξίες της Ελευθερίας, του Ανθρωπισμού, της Αλληλεγγύης, της Δημοκρατίας και της Δικαιοσύνης.

Κύριε Δήμαρχε,

Αναχωρώντας από τα Ιστορικά και πανέμορφα Ανώγεια, με τον άκρως τιμητικό τίτλο του Επίτιμου Δημότη της πόλης σας, θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι όσα εξέθεσα θα αποτελέσουν καθοριστικής σημασίας δείκτη πορείας κατά την άσκηση των καθηκόντων μου. Επιπλέον, παίρνω μαζί μου, στις νοερές αποσκευές μου, τις καλύτερες αναμνήσεις της έξοχης φιλοξενίας που μου επιφυλάξατε, για την οποία και πάλι ειλικρινώς σας ευχαριστώ.

 

Η πλατεία στο Μεϊντάνι και η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, εμπνέουν διαχρονικά τους Ανωγειανούς, στο να δημιουργούν μαντινάδες και ποιήματα για να εκφράσουν την ομορφιά και την ιερότητα του χώρου στον οποίο βρίσκεται ο Ναός. Ένα από τα ποιήματα αυτά έστειλε στην “Α” , για τον Ανωγειανό Αι Γιώργη, ο Βασίλης Δραμουντάνης (Λιαμή)  το οποίο και δημοσιεύουμε.

Άγιε μου Γιώργη Ανωγειανέ με το μακρύ κοντάρι

που ΄χει το θυμιατήρι σου ρίγανη και θυμάρι.

—————————————————————-

Άγιε μου Γιώργη Ανωγειανέ του Ψηλορείτη ρίζα

μυρίζουνε οι λαμπάδες σου έρωντα και λουΐζα.

—————————————————————-

Άγιε μου Γιώργη Ανωγειανέ στου Μεϊντανιού τη μέση

στον ίσκιο τση καμπάνας σου να κάθομαι μ΄αρέσει.

——————————————————————–

Άγιε μου Γιώργη Ανωγειανέ τ΄ Απριλομάη λουλούδι

που ΄χεις στην πόρτα σου σαφί παρέα και τραγούδι.

———————————————————————

Άγιε μου Γιώργη Ανωγειανέ τα πιο καλά μου χρόνια

θυμίζει μου η καμπάνα σου σου οντέ χτυπά στ΄ Ανώγεια.

 

Ο Δήμος Ανωγείων σας κάνει γνωστό  ότι μετά από συνεννόηση του με την αρχαιολόγο και Επίτιμο Δημότη μας κ. Έφη Σαπουνά Σακελαράκη, το Κέντρο Αρχαιολογικής Πληροφόρησης «Γιάννης Σακελαράκης και Έφη Σαπουνά – Σακελαράκη», θα είναι ανοιχτό από την Δευτέρα 08 Μαΐου και καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, Δευτέρα έως Παρασκευή, με ώρες προσέλευσης για το κοινό από τις 10.00 π.μ – 14.00 μ.μ.

Οι επισκέπτες θα έχουν την δυνατότητα να ξεναγηθούν στο χώρο και να λάβουν πληροφορίες σχετικά με το Ιδαίον Άντρο, τις ανασκαφές, τα ευρήματα καθώς και για το ρόλο που διαδραμάτισε την αρχαιότητα.

Επίσης Θα μπορούν να ενημερωθούν για την ανακτορική Ζώμινθο η οποία ανακαλύφθηκε από τον Γιάννη Σακελαράκη και της οποίας η ανασκαφή συνεχίζεται και σήμερα από την αρχαιολόγο κ. Έφη Σαπουνά – Σακελαράκη.

Το Ψηφιακό μας Μουσείο όπως και το Κέντρο Πληροφόρησης του Φυσικού Πάρκου Ψηλορείτη το οποίο λειτουργεί στο χώρο του κτιρίου του ΑΚΟΜΜ- ΨΗΛΟΡΕΙΤΗΣ θα είναι στη διάθεση του κοινού και για οργανωμένες επισκέψεις από Σχολεία και Τουριστικές ομάδες.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην Γραμματεία του Δήμου μας και στο τηλέφωνο 28340-32500.

 

-->