Να μην ξεχνάς νέα γενιά του Αυγούστου την εβδόμη,

για δεν εξαναγίνηκε τέτοια αντρειά ακόμη

========================================

Όλοι φευγάτοι σήμερα είναι οι αντρειωμένοι,

μα η αξία τσι τιμής που έχουνε πομένει.(Σ.Βιτώρος “Αγκούτσακας”)

Ο λοχίας των SS Γιόζεφ Ολενχάουερ ήταν ένας ακραιφνής στρατιωτικός  που δεν είχε κανένα σεβασμό στον πόλεμο σε άμαχο πληθυσμό και γυναικόπαιδα. Δεκάδες οι μαρτυρίες παλαιών Ανωγειανών που έλεγαν πως χτυπούσε τις πόρτες με το πόδι του, τρομοκρατούσε τον πληθυσμό, χτυπούσε γυναίκες, όχι μόνο στα Ανώγεια αλλά και στην ευρύτερη περιοχή, καθώς η βάση του ήταν στο χωριό Δροσιά (Γενί Γκαβέ).Ο “Σήφης” όπως ήταν γνωστός θεωρούσε τον εαυτό του και το τρίτο Ράιχ άτρωτο και προχωρούσε σε ασυδοσίες. Αυτό ήταν το πρώτο του λάθος. Το δεύτερο ήταν η βίαιη συμπεριφορά στον άμαχο πληθυσμό των Ανωγείων. Και αυτό ήταν το δεύτερο του λάθος. Και τελευταίο.

Εκείνο το πρωινό της 7ης Αυγούστου του 1944, ο Ολενχάουερ εξοργισμένος από την στάση των Ανωγειανών να μην συμμετέχουν σε αγγαρείες του γερμανικού στρατού και θέλοντας να κάνει άλλη μια επίδειξη δύναμης και πυγμής, έφτασε στα Ανώγεια με 9 Γερμανούς και Ιταλούς στρατιώτες, έσπαγε πόρτες και με βρισιές και ξύλο συγκέντρωσε 98 γυναικόπαιδα για αγγαρεία αλλά το πιθανότερο σενάριο ήταν αυτοί οι άνθρωποι να έχαναν τη ζωή τους ή να μεταφέρονταν στη Γερμανία ως εργάτες. 

Η απόφαση του ΕΛ.ΑΣ Ανωγείων ήταν ειλημμένη αρκετές ημέρες πριν, αλλά δεν είχε γίνει γνωστή αμέσως για να μην υπάρξουν διαρροές και αυτή η απόφαση του Ολενχάουερ έφερε την επίθεση των ανταρτών στη θέση “Σφακάκι” καθώς η συμπεριφορά του δεν μπορούσε να γίνει πλέον αποδεκτή. Όπως είχε αναφέρει ο Μιχάλης Ρούλιος σε συνέντευξη του στον δημοσιογράφο της ΕΡΤ Γιάννη Φασουλά το 2006 καθώς ήταν αυτόπτης μάρτυρας της συγκέντρωσης της αγγαρείας:

“Και γυρίζει τα σπίθια και έπαιρνε ότι έβρηνε,μανάδες, γριές, μικιά κοπέλια.Και μονιάζει κοντά 100 γυναικόπαιδα και τα λάλιε με τη βέργα και τσι κοπάνιζε κιόλας. Κι όπου θέλα πέσει το βεργίδι. Την Κουρούπενα επήρε από την Αρκαλιά που επλύνανε τα ρούχα οι γυναίκες με τα μισοφόρια και τσι λάλιε και κατέβαινε..”Έτσι αποφασίστηκε η επίθεση ενώ όπως λέει ο Μιχάλης Ρούλιος “Οι δυο γερμανοί που λαλούσαν το πλήθος από πίσω προσπάθησαν να ξεφύγουν, αλλά και αυτούς τσι κυνηγήσαν και τσι σκοτώσανε. Άλλοι σκοτώθηκαν κι άλλοι πιάστηκαν αιχμάλωτοι…”

Αιχμάλωτος πιάστηκε βέβαια και ο Γιόζεφ Ολενχάουερ αλλά λίγες μέρες μετά εκτελέστηκε μαζί με τους υπόλοιπους στρατιώτες στον Ψηλορείτη.”Έκανε συνέχεια τον άντρα αλλά όταν τον επιάσανε είχε φυράξει ο μισός…” αναφέρει με νόημα ο Ρουλομιχάλης για τον “Σήφη”.

Η επιχείρηση των ανδρών του ΕΛ.ΑΣ Ανωγείων ήταν καίρια και αποφασιστική που αιφνιδίασε απόλυτα την συνοδεία του “Σήφη”. Θεωρείται από τις πιο επιτυχημένες επιχειρήσεις του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, καθώς όλοι οι Γερμανοί και Ιταλοί είτε σκοτώθηκαν είτε αιχμαλωτίστηκαν, ενώ από την άλλη πλευρά κανένας αντάρτης αλλά και κανείς από τα 98 γυναικόπαιδα δεν τραυματίστηκε.

Η Μάχη στο Σφακάκι αποτέλεσε φυσικά και ένα από τα πέντε “επειδή” του φρούραρχου Μίλλερ που οδήγησε στην απόφαση της ολοκληρωτικής ισοπέδωσης των Ανωγείων 1 εβδομάδα αργότερα:

“…Επειδή η πόλις των Ανωγείων είναι κέντρον της αγγλικής κατασκοπίας εν Κρήτη και επειδή οι Ανωγειανοί εξετέλεσαν το φόνο του λοχία φρουράρχου Γενί-Γκαβέ και της υπ’ αυτόν φρουράς και επειδή οι Ανωγειανοί εξετέλεσαν το σαμποτάζ της Δαμάστας, επειδή εις Ανώγεια ευρίσκουν άσυλον και προστασίαν οι αντάρται των διαφόρων ομάδων αντιστάσεως και επειδή εκ των Ανωγείων διήλθον και οι απαγωγείς με τον στρατηγόν Φον Κράιπε χρησιμοποιήσαντες ως σταθμόν διακομιδής τα Ανώγεια, διατάσσομεν την ΙΣΟΠΕΔΩΣΙΝ τούτων και την εκτέλεσιν παντός άρρενος Ανωγειανού όστις ήθελεν ευρεθεί εντός του χωρίου και πέριξ αυτού εις απόστασιν ενός χιλιομέτρου.” 
Χανιά 13-8-44 0 Στρατηγός Διοικητής Φρουρίου Κρήτης X. ΜΙΛΛΕΡ

Την δωδεκαμελή ομάδα του ΕΛ.ΑΣ Ανωγείων αποτελούσαν οι κάτωθι: Αρχηγός της ομάδας ήταν ο Εμμανουήλ Μανουράς (Σμαιλομανώλης) Μαζί του πολέμησαν: Εμμανουήλ Νταγιαντάς (Λαμπρινομανώλης) Ιωάννης Πασπαράκης (Γιαννιός της Χρόναινας) Ελευθέριος Αεράκης (Νταρολευτέρης) Χαράλαμπος Φρυσάλης (Φρυσαλοχαραλάμπης) Μανώλης Νταγιαντάς (Νταγιαντομανώλης) Γεώργιος Μανουράς (Γύπαρης) Πέτρος Πασπαράκης (Θοδωροπέτρος) Γεώργιος Ξημέρης (Ξημερογιώργης) Κωνσταντίνος Καφατσής, Γεώργιος Νταγιαντάς (Περβολιός) Δημοσθένης Πασπαράκης

Ενώ έμμεσο ουσιαστικό και καθοριστικό ρόλο έπαιξαν η Ειρήνη Μανουρά (Ζωνογιάννενα), ο Κωνσταντίνος Πατραμάνης, ο Κωνσταντίνος Δραμουντάνης (Λιαμόκωστας), ο Κωνσταντίνος Νταγιαντάς (Λαμπρινόκωστας).

ΑΘΑΝΑΤΟΙ!

 

 

 

Μοιραστείτε το:
  • Print
  • PDF
  • Twitter
  • Facebook

-

-->