Από τον Νίκο Σκουλά (του Φρουδά)
19 Μαΐου 2020

“Αγαπητοί/τές μου Συγχωριανοί/νές

Συγχωρήστε με που επαναλαμβάνω: Η επιστολή αυτή απευθύνεται μόνο σε Ανωγειανούς και σε κανέναν άλλο. Μα γιατί; θα ρωτήσετε. Διότι πιστεύω ότι η διπλή τραγωδία που προκάλεσε ανείπωτο πόνο και βύθισε στο πένθος τους οικείους των θυμάτων αλλά και ολόκληρη την κοινωνία των Ανωγειανών όπου γης, είναι δικό μας θέμα και πρόβλημα που αφορά μόνον εμάς και μόνον εμείς οφείλουμε και μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε και να το λύσουμε μιας και δια παντός.

Η πείρα, πρόσφατη και παλαιότερη, μας διδάσκει ότι η λύση δεν θα έρθει ούτε από τα τηλεοπτικά μέσα, ούτε από τους δικηγόρους ούτε από τα κοινωνικά δίκτυα, ούτε ακόμα από τις δημόσιες δηλώσεις καλοπροαίρετων και βαθειά ανήσυχων συγχωριανών, ούτε με μαντινάδες και μοιρολόγια.

Το πρόβλημα ήταν πάντα και παραμένει εντελώς δικό μας και μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε με επιτυχία αν πάψουμε να εθελοτυφλούμε, και με ειλικρίνεια και γνήσια αυτοκριτική, όσο οδυνηρή και αν είναι, να κουβεντιάσουμε μεταξύ μας, να συμφωνήσουμε και να συνδεσμευτούμε στις ενδεικνυόμενες λύσεις, τις οποίες όλοι «φορούμαστε» αλλά αρνούμαστε να παραδεχτούμε γιατί είναι άβολες.

Πιστεύω ειλικρινά ότι αν συνεχίσουμε να πορευόμαστε με τον ίδιο τρόπο, οδηγούμαστε σε ραγδαία ηθική και κοινωνική απαξίωση και θα είναι μέγα κρίμα γιατί κουβαλούμε πλουσιότατη ιστορία εθνικών αγώνων και πολιτιστικής προσφοράς με ανθρωπιστικές αξίες και αρετές που μας διακρίνουν και εκφράζονται στην πράξη από πλείστους Ανωγειανούς εντός και εκτός του χωριού μας, ακόμα και σήμερα, στην περίοδο της νέας κρίσης.

Επιτρέψτε μου να καταθέσω τη δική μου αγωνία και τις δικές μου σκέψεις και προτάσεις, δανειζόμενος και βιώματα από τις προηγούμενες γενιές μια και βρίσκομαι στο Φθινόπωρο του βίου μου, χωρίς να απαιτώ να τις αποδεχθείτε. Έχω στην πλάτη μου περισσότερα χρόνια από όλους σχεδόν εσάς και αυτό μου έχει δώσει πολλές εμπειρίες – καλές και κακές – από τις οποίες μπορώ να αντλώ διδάγματα.

Έζησα με τους παλιούς άρχοντες της σεμνότητας και της πρεπιάς και βίωσα τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονταν δύσκολες καταστάσεις. Όταν η κακή ώρα έφερνε παρεξηγήσεις σε ευαίσθητους κυρίως νέους. Οι παλιοί, οι ώριμοι και νουνεχείς ήσαν εκεί για να επέμβουν και να σβήσουν τη φωτιά πριν φουντώσει, με σασμό, συντεκνιά, κουμπαριά ή  αποκατάσταση της ζημιάς αποσοβώντας έτσι το κακό.

Θυμούμαι τους παλιούς που μας έλεγαν: «Τα καλά παλικάρια δε βάνουνε καβγάδες. Τσ’ αποφεύγουν. Οι μανάδες και οι μεγάλες μας αδερφές είχαν σαν μόνιμη επωδό μιας τέτοιας κουβέντας: «’Ασκημα πάει. Ίντα θα πουν’ οι αθρώποι».

Αυτοί οι άνθρωποι, με αυστηρούς κανόνες που περιόριζαν πάντως συχνά το ελεύθερο πνεύμα της νιότης, μάς βοήθησαν να χαράξουμε το δρόμο της ζωής μας, κατά τρόπο μάλιστα που θεωρούσαμε «καταπιεστικό», χωρίς δυστυχώς να καταφέρνουμε να είμαστε πάντα σωστοί. Άλλες συνθήκες, άλλες επιρροές…

Το θεωρώ καθήκον μου με  όποιο προσωπικό κόστος. Αν κάποιοι/ες από σας δυσανασχετήσουν, ή βρίσκουν το μήνυμά ανεδαφικό, δεν θα προσβληθώ. Αγνοήστε το αν αυτό προτιμάτε, αλλά διαβάστε το πρώτα. Αν πάλι συμφωνείτε σε κάποια έστω σημεία, προωθήστε το σε άλλους Ανωγειανούς που νομίζετε ότι ίσως τους ενδιαφέρει προσθέτοντας και τις δικές σας παρατηρήσεις.

Α. Τα προβλήματα – Οι ρίζες τους και εξωγενείς παράγοντες.

  1. Παράνομη οπλοκατοχή, οπλοχρησία, εορταστικές μπαλωθιές που, αδέσποτες, πολύ συχνά κατέληξαν σε τραυματισμούς ή και σε θανατηφόρα ατυχήματα. Κάποτε, το πυροβόλο όπλο ή έστω το μαχαίρι, ακόμα και η πέτρα, ήταν το απαραίτητο μέσο σε κάθε κρητικό σπίτι για την αντιμετώπιση του βάρβαρου κατακτητή – εχθρού (Τούρκου, Αγαρηνού, ΓερμανοΝαζί, κ.α.).  Χωρίς αυτά δεν θα υπήρχαν οι επαναστάσεις ούτε η εποποιία της Μάχης της Κρήτης ούτε η Εθνική Αντίσταση. Αυτά όλα όμως δεν χρειάζονται πια. Άλλαξε η τεχνολογία των καταστροφικών μέσων του πολέμου. Τα χρησιμοποιούμε μόνο για να αλληλοσκοτωνόμαστε!!!

Απότοκο αυτής της κακής όσο και αχρείαστης συνήθειας είναι προφανώς και το εμπόριο όπλων που φαίνεται να ανθεί και στις μέρες μας.

Η οπλοφορία και η οπλοκατοχή είναι κακοί πειρασμοί. Το πιστόλι στη μέση ή στο ντουλαπάκι του αυτοκινήτου δεν μας κάνει παλικάρια. Αντίθετα, δηλώνει ανασφάλεια. Όπως λέγανε οι σοφοί μας πρόγονοι:  «ο διάολος τα γεμίζει».

  1. Ακόμα και η μάστιγα της ζωοκλοπής, έχει τις ιστορικές της ρίζες στην Τουρκοκρατία και πήγαζε από την ηρωική πράξη να πάρουν πίσω τα παλικάρια τα ζα που τους άρπαζαν οι κατακτητές για να ταΐσουν τους ανήμπορους γέρους και τα γυναικόπαιδα. Και η ζωοκλοπή είχε κανόνες και κώδικα τιμής τα πρώτα χρόνια, με τους ρωτηχτάδες και τους σαστές που είχαν τον ρόλο να προστατέψουν την ειρηνική συμβίωση και να αποκαταστήσουν κάποια τάξη. Θυμούμαι κοπέλι ακόμα, παρακολουθώντας τη διαδικασία προξενιού, με τον προξενητή να εξαίρει τις αρετές του υποψήφιου γαμπρού: «Η νύφη δε θα πεινάσει ποτέ τζη. Ο γαμπρός είναι γερό παλικάρι. Καλός κλέφτης».

Με τον καιρό, εκφυλίστηκε κι αυτό και έγινε, πρώτα κοινό έγκλημα και μετά, οργανωμένο έγκλημα, μέχρι που κατέληξε να γίνει, σε κάποιες περιπτώσεις, πράξη μίσους και εκδίκησης με τη σφαγή δεκάδων αιγοπροβάτων και πετάματος στον τάφκο. Αυτό το φαινόμενο, με όποιο όνομα και με όποιο μανδύα είναι πράξη κακή που μας ντροπιάζει.

Στο πιο πρόσφατο παρελθόν, εντελώς  απροσδόκητα, εμφανίστηκαν νέα, άγνωστα ως τώρα κρούσματα ανομίας..

Αυτά και άλλα συνεχιζόμενα φαινόμενα παραβατικότητας θα έπρεπε να έχουν σημάνει συναγερμό για την πολιτεία η οποία, για διάφορους λόγους και υπό διάφορα προσχήματα που, κατά καιρούς, φαίνονταν λογικά απουσίασε συστηματικά. Επήλθε πλέον ο χρόνος η Πολιτεία να ασκήσει τον θεσμικό της ρόλο (πρόληψη, έλεγχος, κυρώσεις) σε συνεννόηση με τους εκπροσώπους της Δημοτικής Αρχής, νυν και πρώην, καθώς και με τους κοινωνικούς φορείς που έχουν επιδείξει εντυπωσιακό επίπεδο υπευθυνότητας, αποκαθιστώντας έτσι την τάξη, σε σταθερή βάση. Πάντα όμως με σεβασμό στον πολίτη τον οποίον όλοι έχουν καθήκον να υπηρετούν και να προστατεύουν.

  1. Ένα άλλο μεγάλο θέμα είναι το πλήθος των παιδιών μας στο χωριό που, εγκαταλείπουν το σχολειό, κατ’ αρχήν για να γίνουν κτηνοτρόφοι. Αφού όμως ανακαλύψουν στην πράξη πόσο δύσκολη και σκληρή είναι η δουλειά και μάλιστα με αβέβαιο μέλλον, την εγκαταλείπουν και αυτήν οδεύοντας προς την εργασιακή ζούγκλα της πόλης χωρίς καμιά σχετική προετοιμασία. Αποτέλεσμα; Κάποια απ’ αυτά τα παιδιά, φυτοζωούν ή καταλήγουν να βρουν «δουλειά» σε παράνομα κυκλώματα της νύχτας, χωρίς προοπτική και χωρίς ελπίδα να ξεφύγουν. Αυτό δυστυχώς είναι ένα άλυτο πρόβλημα που περνά απαρατήρητο χωρίς καν να ασχολούμαστε μ’ αυτό. Και αυτό είναι μέγα κρίμα γιατί στ’ Ανώγεια υπάρχει ένα εξαιρετικής ποιότητας εκπαιδευτικό σύστημα που εξυπηρετεί την ευρύτερη περιοχή,  με αξιόλογους και αφοσιωμένους καθηγητές και δασκάλους, με καλές υποδομές, χάρις και στην ευγενή δωρεά του σπουδαίου Ανωγειανού ευεργέτη Μιχάλη Σταυρακάκη και της συζύγου του Λετίτσιας.

Απορία και οδυνηρή έκπληξη που πρόσφατα δοκίμασα στ’ Ανώγεια. Υπό τα όμματα των γονέων του, 12χρονο αγόρι οδηγεί με δαιμονισμένη  ταχύτητα  σπινάρει και παρκάρει το 4Χ4 ημιφορτηγό, ξαφνικά στην πυλωτή του σπιτιού τους. Λέτε  να είναι η επίδραση από τις αμερικάνικες ταινίες;;

  1. Το πιο δύσκολο ίσως πρόβλημα να αντιμετωπιστεί είναι η αντίληψη που έχουμε για τον εαυτό μας. Είναι ένα βαθειά ριζωμένο «χούι» που πολύ δύσκολα διορθώνεται. Η βαριά κληρονομιά που μας άφησαν οι πρόγονοί μας δικαίως μας κάνει υπερήφανους. Η υπερηφάνεια όμως έχει τον τρόπο της να μεταλλάσσεται σε έπαρση και η έπαρση σε νοσηρό εγωισμό. Απόρροια όμως αυτής της νοοτροπίας είναι όροι όπως «καλόσυροι» και «κακόσυροι» που προδίδουν ρατσιστικές αντιλήψεις.

Αγαπητοί μου συγχωριανοί. Κανείς δεν μας οφείλει τίποτε για όσα σπουδαία πράγματα έκαμαν οι πρόγονοί μας και δεν δικαιούμαστε γι’ αυτά κανένα προνόμιο. Τα επιτεύγματά τους μας δίνουν μόνον υποχρεώσεις. Μεταξύ αυτών, την υποχρέωση να τιμούμε τη μνήμη τους με τις πράξεις και τη συμπεριφορά μας και την υποχρέωση να προσπαθούμε να γίνουμε εξ ίσου καλοί άνθρωποι με εκείνους ή και ακόμα καλύτεροι.

  1. Υπάρχουν μια σειρά άλλων προβλημάτων που έχουν να κάνουν με κακές συνήθειες που έχουμε αποκτήσει και συντηρούμε διαχρονικά. Ας αρκεστούμε όμως σ’ αυτά για την ώρα και τα βλέπουμε σε επόμενο χρόνο, αφού δεν γίνονται όλα μαζί.

Β. Προτάσεις  για προβληματισμό και συζήτηση

Όλοι νομίζω ξέρουμε ή έστω ψυχανεμιζόμαστε τι πρέπει να κάνομε για το καλό μας και το καλό των παιδιών, των εγγονιών και των επερχόμενων γενεών. Όπως έγραψα στην αρχή αυτού το γράμματος το πρόβλημα είναι δικό μας και μόνο δικό μας. Εμείς ξέρομε τη λύση και εμείς πρέπει να τη δώσουμε.

Αγαπητοί μου Συγχωριανοί

  1. Η βαριά κρίση που περνούμε, είναι ίσως η ευκαιρία να κάνουμε την αυτοκριτική μας και με την απαιτούμενη γενναιότητα να αγωνιστούμε για να υπερβούμε το κακό μας παρελθόν και, ως κοινωνία συνειδητών, ευαίσθητων και υπεύθυνων πολιτών να ξαναβρούμε τον δρόμο που θα μας κάνει και πάλιν ευτυχείς και περήφανους.
  2. Χωρίς βιασύνη, αφού κοπάσει ο θόρυβος, απαλύνει ο πόνος και ηρεμήσουν τα πνεύματα, πιστεύω ότι μια λελογισμένη, ήρεμη και αποφασιστική συλλογική προσπάθεια όλων των καλών και ώριμων Ανωγειανών μπορεί να φέρει ουσιαστικά αποτελέσματα.
  3. Το ζητούμενο, κατά τη γνώμη μου είναι: Ειλικρινής και δημιουργικός οριζόντιος διάλογος με όλους τους πολίτες των Ανωγείων, όχι μόνο με θεσμούς και νουθεσίες από παράγοντες «εγνωσμένου κύρους». Χωρίς «αυθεντίες». Τα προβλήματα τα ξέρουν καλύτερα αυτοί που τα ζουν και τα υφίστανται στην καθημερινότητά τους.
  4. Ας μην κάνουμε πάλι το σύνηθες λάθος να αναγάγουμε την τραγωδία σε «σύγκρουση» δύο οικογενειών. Δεν είναι ζήτημα οικογενειών, κομμάτων ή άλλων κοινωνικών ομάδων. Αυτό θα οδηγούσε στη συσπείρωση των οικογενειών όπου θα κυριαρχούσαν οι θερμοκέφαλοι και ίσως οι ανεγκέφαλοι.  Ήταν δυστυχώς η κακιά ώρα όταν, αντί της ψυχραιμίας, κυριάρχησε το θυμικό και δεν βρέθηκαν εκεί οι κατάλληλοι άνθρωποι να το σταματήσουν. Ας μην αφήσουμε την πίκρα να γίνει θυμός και εκδίκηση. Αυτό μπορεί να φέρει άλλες συμφορές και δεν ταιριάζει στ’ Ανώγεια, στην ιστορία τους και στους ανθρώπους τους.
  5. Η ζωοκλοπή μπορεί να κοπεί μαχαίρι, αρκεί να το αποφασίσουμε και να δεσμευτούμε ένας-ένας και συλλογικά. Με τους λίγους αμετανόητους, τι κάνουμε; Τους νουθετούμε, τους συμβουλεύουμε ήρεμα και με σεβασμό. Αν δεν πειστούν και συνεχίσουν, τους απομονώνουμε και τους στέλνουμε συλλογικά  ένα ισχυρό μήνυμα ότι η συμπεριφορά τους δεν είναι αποδεκτή στην κοινωνία των υπεύθυνων και καλών ανθρώπων των Ανωγείων την οποία τώρα αμαυρώνουν.

6 . Με το πολύ μεγάλο πρόβλημα των παιδιών που εγκαταλείπουν το σχολείο πρόωρα και βλέπουμε ήδη τις άκρως αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία, στην οικογένεια και στην κοινωνία μας, Τι κάνουμε; Φαίνεται να τα έχουμε φορτώσει όλα στο σχολικό σύστημα και αυτό, από μόνο του, είναι και άδικο και αναποτελεσματικό. Οι γονείς μου και οι πλείστοι άλλοι γονείς, δεν μπορούσαν να μας βοηθήσουν γιατί απλά δεν ήξεραν. Σημειώνω ότι ο πατέρας μου έμαθε να συλλαβίζει και να κάνει αριθμητικές πράξεις στο στρατό (Υπήρχε τότε η παράδοση όλη η ευρύτερη οικογένεια να αφιερώνεται στις σπουδές του πρωτότοκου, ο οποίος μετά θα τους φρόντιζε). Επέμεναν όμως, μονότονα ίσως, πως εμείς τα παιδιά έπρεπε οπωσδήποτε να μάθουμε γράμματα παρά την ανέχεια και τις άλλες δυσκολίες.

Τώρα οι καιροί και οι συνθήκες έχουν αλλάξει. Χρειάζεται μια τουλάχιστον τριμερής συμμαχία: Δάσκαλοι και καθηγητές, γονείς και κηδεμόνες και επιμορφωτικοί φορείς (στην ουσία ολόκληρη η κοινωνία) που θα ασχολούνται ενεργά με την ανάγκη και τα μέσα για γνώσεις, παιδεία, δεξιότητες και ξένες γλώσσες που θα προετοιμάσουν τους νέους για την αγορά εργασίας αλλά και με αρχές και αξίες που θα διευκολύνουν τη συμβίωσή τους στην αυριανή κοινωνία. Κοντολογίς, να διαμορφώσουμε μια κουλτούρα παιδείας και να είμαστε πάντα δίπλα στους νέους υποστηρίζοντας την προσπάθειά τους με κάθε τρόπο.

  1. Ένας-ένας και όλοι μαζί, με μια ψυχή, με σεβασμό μεταξύ μας, με αγάπη για τον τόπο μας, ας πάρουμε τη μεγάλη απόφαση να χαράξουμε μια νέα πορεία, με οδηγό τις ωραίες παλιές αρχές και αξίες, για έναν νέο καλύτερο κόσμο για μας αλλά κυρίως για τα παιδιά και τα εγγόνια μας.

*(Δυστυχώς δεν έχω όλες τις ηλεκτρονικές διευθύνσεις, γι’ αυτό ζητώ τη βοήθειά σας και ζητώ επίσης να συζητηθεί το θέμα αλλά μόνο σε στενά Ανωγειανά όρια. Είναι προφανές ότι η παρέλαση στα @τηλεοπτικά κανάλια δεν μας έχει κάνει καλό).

** Αναγνωρίζω ότι η επιστολή αυτή είναι μακροσκελής και ίσως κουραστική. Το θέμα όμως είναι πολύ σοβαρό, έχει βάθος και είναι περίπλοκο. Αποφάσισα λοιπόν ότι όφειλα να καταθέσω την αγωνία και τις προτάσεις μου, ως παρακαταθήκη, πριν φύγω.”

 

Μοιραστείτε το:
  • Print
  • PDF
  • Twitter
  • Facebook

-

-->