Θερμοκρασία
Άνεμος
Βαρόμετρο cript>
Υγρασία /sc
Βροχόπτωση Μήνα
Στοιχεία από τον σταθμό του ΕΑΑ στα Ανώγεια

Ο τόπος του αναθέματος για τον Βενιζέλο

Άρθρο του Γεωργίου Σκουλά -Συγγραφέας του βιβλίου ΤΑ ΑΝΩΓΕΙΑ ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥΣ ΤΟΜΟΣ Α΄. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΥΣΤΙΣ 

Ο ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ – Η ΑΡΝΗΣΗ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΑ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΝΑ ΤΟΝ ΟΡΚΙΣΕΙ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟ – ΤΟ ΑΝΑΘΕΜΑ ΣΤΟΝ ΒΕΝΙΖΕΛΟ – ΤΙ ΚΡΑΤΟΣ ΠΑΡΕΛΑΒΕ.

Ο Ελ. Βενιζέλος κλήθηκε στις αρχές του 1910 από τον στρατιωτικό σύνδεσμο στην Αθήνα να αναλάβει τις τύχες του ελληνικού κράτους, τις τύχες του έθνους ολόκληρου. Ενός κράτους αλλά και έθνους που οι δημαγωγοί πολιτικοί της Αθήνας είχαν οδηγήσει στην ταπείνωση, τον εξευτελισμό, σε χρεοκοπία και διεθνή επιτήρηση, στην χλεύη και στην ανυποληψία.
Τι ακριβώς και ποιοι ήταν οι λόγοι που οδήγησαν τους αξιωματικούς αυτούς να κάνουν την στάση στο Γουδί, με δεδομένο ότι δεν διεκδίκησαν την εξουσία για τους εαυτούς τους; Και γιατί παρέκαμψαν το πολιτικό προσωπικό της τότε Ελλάδος και να αποταθούν σε Έλληνα πολιτικό εκτός ορίων του ελληνικού κράτους Ελληνισμού; Η στάση αυτή στο Γουδί ήταν μια αρρωστημένη κατάσταση για το Ελληνικό κράτος από την ίδρυση του.Δεν βρήκαν όμως ούτε ένα άξιο στην Ελλάδα να του εμπιστευτούν τις τύχες του έθνους; Τόσο πολύ είχε προχωρήσει η σήψη και η διαφθορά, η δημαγωγία και δημοκοπία; Ερωτήματα που ασφαλώς πρέπει να απασχολήσουν κάθε αναγνώστη. Και λέω στο τότε ελληνικό κράτος καθώς πιστεύω ότι ουδεμία σχέση έχει αυτό που παρέλαβε ο Ελ. Βενιζέλος με αυτό που παρέδωσε σε όλους τους τομείς. Ο Βενιζέλος κατά την άποψη μου υπήρξε σταθμός για την εξέλιξη του έθνους, σε σημείο που μπορούμε να μιλάμε σήμερα για την Ελλάδα προ Βενιζέλου και την Ελλάδα μετά τον Βενιζέλο.
Ο στρατιωτικός σύνδεσμος κάλεσε τον Ελ. Βενιζέλο να ορκιστεί πρωθυπουργός.Αργότερα θα δούμε με ποιό τρόπο ο Ελ. Βενιζέλος κατώρθοσε να επιβληθεί στους αξιοματικούς αυτούς όταν θέλησαν να του υπαγορεύσουν τους όρους τους. Ο βασιλιάς Γεώργιος όμως, ενθυμούμενος πιθανότατα την εκδίωξη του γιου του, πρίγκιπα Γεωργίου από την Κρήτη, μετά τα γεγονότα του Θερίσσου, φαίνεται ότι δεν ήθελε να τον ορκίσει. Επειδή όμως δεν μπορούσε να εκφράσει ευθέως την αντίθεση του στον στρατιωτικό σύνδεσμο, προσπαθούσε με πλάγιους τρόπους να το αποτρέψει. Αναφέρει για το θέμα σχετικό δημοσίευμα εφημερίδας.

Ο Βενιζέλος ως πρωθυπουργός της Ελλάδας το 1915

-ΕΙΣΑΙ ΠΟΛΥ ΝΕΟΣ ΑΚΟΜΑ, ΝΑ ΠΕΡΙΜΕΝΗΣ-
«Ο Βασιλεύς Γεώργιος Α’ δεν συμπαθούσε καθόλου τόν Βενιζέλο, όταν πρωτοήλθεν στάς Αθήνας, γιατί είχε διώξει τόν πρίγκιπα Γεώργιο από τήν Κρήτη. Αλλά έξυπνος και πονηρός όπως ήταν δεν άφηνε να φανεί η αντιπαράθεση του. Έτσι όταν αναγκάσθηκε να τόν καλέσει και να του ζητήσει τή γνώμη του, προσπάθησε να πείσει τόν Βενιζέλο ότι δεν έπρεπε να σχηματίσει κυβέρνηση.
-Είσαι ακόμα νέος, του είπε, και έχεις καιρό να περιμένεις. Θα έρθει και σένα η αράδα σου. Μη βιάζεσαι. Καλύτερα να μείνεις απ’ έξω τώρα, να μη φθαρείς, να είσαι ένα κεφάλαιο για τό μέλλον.
Τήν άλλη ημέραν τό απόγευμα κατά τάς τρεις, χιλιάδας λαού πολιόρκησαν τό παλάτι φωνάζοντας απειλητικά:
-Βενιζέλος! Βενιζέλος!
Έτσι υπό τήν απειλή του λαού και τήν σύστασιν του Άγγλου πρεσβευτού σερ Φράνσις Έλλιοτ, ο βασιλεύς εδέχθη να ορκίσει τόν Βενιζέλο πρωθυπουργό.
Μετά δύο ημέρας ο Βενιζέλος εσχημάτιζε τό νέον υπουργείον. Μετά τήν ορκωμοσίαν επήγε εις τό ξενοδοχείον δια να αλάξη ρούχα. Εις τήν σκάλα συνηντήθη με τόν Μπάουτσερ, ο οποίος του εζήτησε να τόν ιδή.
-Τα μεσάνυχτα στό δωμάτιο μου, του απάντησεν ο Βενιζέλος. Άλλαξεν αμέσως ρούχα και γεμάτος χαρά πήδησε στήν άμαξα του και είπε του λοχία των ευζώνων-ήτο υπουργός των Στρατιωτικών-που κρατούσε ανοιχτή τήν πόρτα της αμάξης στεκόμενος προσοχήν:
-Στήν Αγγλικήν πρεσβεία…
Ήτο η πρώτη επίσκεψις που έκανε ο Βενιζέλος ως πρωθυπουργός».


Ποιός ήταν όμως ο Ελ. Βενιζέλος όταν κλήθηκε από τόν στρατιωτικό Σύνδεσμο, να αναλάβει τις τύχες της Ελλάδος και του έθνους; Τί ακριβώς ήταν; Μαθητευόμενος Μάγος ή ένας έτοιμος ήδη από καιρό ηγέτης που η φήμη του είχε ξεπεράσει προ πολλού τα στενά όρια της ιδιαίτερης πατρίδας του της Κρήτης; Γιατί απευθύνθηκε σε αυτόν ο στρατιωτικός Σύνδεσμος και όχι σε κάποιον από τό πολιτικό προσωπικό της τότε Ελλάδας;
Η απάντηση σαφώς και θα πρέπει να αναζητηθεί στα πεπραγμένα του Ελ. Βενιζέλου επί Κρητικής Πολιτείας.
Ο Ελ. Βενιζέλος θήτευσε και ανδρώθηκε πολιτικά, στον πολιτικό στίβο της Κρητικής Πολιτείας, στο «καμίνι» της Κρητικής Βουλής. Εκεί ξεδίπλωσε τις πολιτικές αρετές του, άσκησε διοίκηση, ήρθε σε επαφή με τον διεθνή παράγοντα και κατενόησε όσο κανείς άλλος τα παιχνίδια της Διεθνούς διπλωματίας. Έτσι όταν κλήθηκε να αναλάβει τις τύχες του τότε ελληνικού κράτους, τις τύχες ολόκληρου του έθνους, δεν κλήθηκε απλώς ως ένας μαθητευόμενος Μάγος, αλλά ως ένα έτοιμος ήδη από καιρό ηγέτης να ηγηθεί του ελληνισμού.
Οι Κρήτες μετά την απόκτηση της ελευθερίας τους το 1898, επιδόθηκαν αμέσως σε ένα οργασμό έργου ανασυγκρότησης της κατεστραμμένης από τους μακροχρόνιους πολέμους, πατρίδας τους. Στην Κρητική επίσης πολιτεία υπήρξε η ιδιαιτερότητα ότι για πρώτη φορά στην ιστορία οι Έλληνες κλήθηκαν να διοικήσουν ως πλειοψηφία μουσουλμανικούς, τουρκικούς θα έλεγα πληθυσμούς.
Οι Κρήτες όμως, αντί να προβούν σε ρεμβασιστικές πράξεις, λόγω των δεινών που είχαν υποστεί ολόκληρο τον 19ο αιώνα, δημιούργησαν Σύνταγμα, το οποίο προστάτευε τα δικαιώματα της μειοψηφίας, με αποτέλεσμα να επέλθει πλήρης ειρήνευση στο νησί και να επικρατήσει τάξη και συνομία. Τα θετικά αποτελέσματα της πολιτικής αυτής δεν άρχισαν να γίνονται ορατά, καθώς όλοι επιδόθηκαν μεταξύ ζήλου στην ανοικοδόμηση και ανάπτυξη του νέου αυτού κρατιδίου.
Επίσης οι Μεγάλες Δυνάμεις, λίγα χρόνια αργότερα, πεπεισμένες ότι οι χριστιανοί της Κρήτης είχαν εξασφαλίσει την ειρηνική συμβίωση και ασφάλεια στο νησί, δέχτηκαν να αποχωρήσουν από την Κρήτη, τερματίζοντας έτσι την κατοχή της. Επιπλέον, επέτρεψαν στην Κρητική Πολιτεία να καλέσει αξιωματικούς του ελληνικού στρατού και να διοργανώσει τον δικό της στρατό. Οι Κρήτες αλλάζοντας τακτικά τις σειρές, εκπαίδευσαν στα όπλα το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού και το κατέστησαν ετοιμοπόλεμο, κάτι που φάνηκε στη συνέχεια κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών πολέμων.
Επιπλέον, το 1910, οι Κρήτες με τις υπογραφές του Βασιλείου Σκουλά και Γεωργίου Μυλονογιαννάκη, στους οποίους παρέδωσε ο Βενιζέλος την διοίκηση της Κρήτης όταν πήγε στην Αθήνα, γέμισαν την Κρήτη με κατ’ όνομα σκοπευτικούς συλλόγους, εξοπλίζοντας με αυτόν τον νομιμοφανή τρόπο, και τα μωρά κοπέλια, όπως λέμε στην Κρήτη. Στην πραγματικότητα ίδρυσαν εσωτερική ασφάλεια, υποτάσσοντας με νομιμοφανή τρόπο το μουσουλμανικό στοιχείο εκ των έσω, καθιστώντας το ανίκανο προς δημιουργία κάποιου είδους αντιπερισπασμού στους επερχόμενους πολέμους. Έτσι με τον τρόπο αυτό απελευθέρωσαν περισσότερες δυνάμεις τις οποίες διέθεσε η Κρήτη στο έθνος κατά την μεγάλη εξόρμηση του το 1912-13.
Η Κρήτη το 1913 που ενώθηκε με την Ελλάδα, δεν υπήρξε ένα ερειπωμένο σπίτι που έχριζε ανακαίνισης από το νέο του ιδιοκτήτη, αλλά μια έτοιμη πολιτεία, μια υπέροχη νέα που έσπευδε να χωθεί στην αγκαλιά της ρακένδυτης και με το σώμα γεμάτο πληγές μάνας της. Και όπως αναφέρει η μεγάλη Κρητικιά πρωτοπόρος μας Καλλιρόη Παρρέν σε άρθρο της: «Η κόρη φάνταζε τόσο μεγάλη και τρανή που φαινόταν σα να μη χωρούσε στην αγκαλιά της αδύναμης μάνας της».
Η Κρήτη εννούμενη με την Ελλάδα το 1913 ήταν ήδη μια έτοιμη πολιτεία. Με χρηστή διοίκηση, τις υποδομές της, τα λιμάνια της, το εμπόριό της, τους δρόμους, τα σχολεία, τα νοσοκομεία, το λεπροκομείο της στην Σπιναλόγκα, τα σανατόρια της, τα ανθηρά οικονομικά της με τους πλεονασματικούς προϋπολογισμούς της σε μόλις 15 χρόνια ύπαρξης της.
Για όσους δεν το γνωρίζουν, η Κρήτη παρέδωσε στον εθνικό προϋπολογισμό 10.000 χρυσές λίρες ως πλεόνασμα από τον προϋπολογισμό της, στο ήδη χρεωκοπημένο τότε ελληνικό κράτος το οποίο βρισκόταν υπό επιτήρηση λόγω του πολέμου του 1897.
Η Κρήτη το 1912-13, συνένωσε τις δυνάμεις της, πολιτικές, στρατιωτικές, οικονομικές, διπλωματικές, επιστημονικές κλπ., με τις δυνάμεις του υπόλοιπου έθνους συμβάλλοντας τα μέγιστα στη μεγέθυνση του ελληνικού κράτους. Η Κρήτη το 1912-13, συνένωσε τα ορμητικά νερά της, με τα στάσιμα και ελώδη ύδατα του τότε ελληνικού κράτους, συμπαρασύροντας το στην σημερινή του μεγέθυνση. Υπήρξε ο κρυφός «άσσος» του ελληνισμού, τον οποίο ανέσυρε ο Βενιζέλος την κατάλληλη στιγμή, όταν συμφωνούσαν μαζί του για το μοίρασμα της λείας.
Εκφράζω την βαθύτατη ένστασή μου εάν χωρίς την συμμετοχή της Κρήτης, εάν το τότε ελληνικό κράτος του 1910 μπορούσε να διεξάγει αυτούς τους πολέμους, αλλά και εάν περιοχές όπως η Θεσσαλονίκη και όλη η ανατολική Μακεδονία και Θράκη, καθώς και τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, ήταν ελληνικά σήμερα.
Η Κρητική Πολιτεία κατά την ταπεινή προσωπική μου άποψη, υπήρξε ευτυχής συγκυρία για το έθνος το 1912-13. Το ότι δεν διδάσκεται καθόλου στα σχολεία μας, αλλά και λίγο ως πολύ γίνεται προσπάθεια δαιμονοποίησης της περιόδου αυτής, οφείλεται στο ότι η σύγκριση των πεπραγμένων της Κρητικής Πολιτείας με αυτά της ελληνικής Πολιτείας, αφήνει απείρως εκτεθειμένη την δεύτερη, κυρίως τους πολιτικούς που την εκπροσωπούσαν τον 19ο αιώνα.
Οι πολιτικοί αυτοί, που επωφελήθηκαν από τις δομές του ελληνικού κράτους και οι οποίοι 80 χρόνια αργότερα στη συντριπτική πλειοψηφία τους δεν έκαναν τίποτε άλλο παρά να ταπεινώνουν το νέο κράτος, να το οδηγούν στην καταστροφή, την διεθνή επιτήρηση, την διεθνή ανυποληψία.

Μέγιστη προσφορά στο μικρό αυτό «θαύμα» της Κρητικής Πολιτείας όπως το ονομάζω εγώ, είχε ο Ελ. Βενιζέλος είτε ως κυβερνήτης είτε ως αντιπολιτευόμενος. Και αυτές του τις αρετές ήταν που εξετίμησε ο στρατιωτικός σύνδεσμος και τον κάλεσε να αναλάβει τα ηνία του έθνους, καθώς η φήμη του είχε υπερβεί τα στενά όρια της Κρήτης. Πριν κληθεί δηλαδή να διοργανώσει το ελληνικό κράτος, είχε συμβάλλει τα μέγιστα στην δημιουργία του «μικρού θαύματος» της Κρητικής Πολιτείας.
Για να αντιληφθούμε το μέγεθος του ως πολιτικού, θα αναφερθώ σε ένα περιστατικό που όλοι λίγο ως πολύ γνωρίζουμε.
Μετά την άνοδο του στην Ελλάδα, οι συμπατριώτες του Κρήτες, εθεώρησαν σωστό να στείλουν τους Κρήτες βουλευτές στην Εθνική Βουλή και κατ’ αυτόν τον τρόπο να επιτευχθεί η Ένωση. Ο Ελ. Βενιζέλος όμως, ως πρωθυπουργός πλέον της Ελλάδος, έστειλε την αστυνομία και τους απώθησε με την βία, με αποτέλεσμα να ακουστούν βαρύτατες εκφράσεις εναντίον του στην Κρήτη και να χάσει το κόμμα του στην Κρήτη τις εκλογές που ακολούθησαν τη εξουσία.
Γιατί όμως ο Βενιζέλος με τους τόσους αγώνες υπέρ της ενώσεως, εξεδίωξε τους συμπατριώτες και συναγωνιστές του με βίαιο μάλιστα τρόπο; Όπως θα δει και θα διαβάσει στη συνέχεια ο αναγνώστης, η εκφρασμένη άποψη του Βενιζέλου επί Κρητικής Πολιτείας, ακόμα ήταν ότι για να επιτευχθεί η ένωση, η Ελλάδα μας πρέπει να έχει ετοιμοπόλεμες πέντε μεραρχίες στρατού στα σύνορα της, ώστε να προλάβει πιθανές αντιδράσεις της Τουρκίας και να μην κινδυνεύσει η ίδια η Μητρόπολη.
Συνεπής λοιπόν ως προς τα λεγόμενά του και θεωρώντας ότι η Ελλάδα εκείνη την περίοδο δεν ήταν έτοιμη στρατιωτικά να αντιμετωπίσει την Τουρκία, εκδίωξε τους συμπατριώτες του μη ρισκάροντας το μέλλον της ίδιας της Ελλάδος. Εν αντιθέσει με τους Έλληνες πολιτικούς του 19ου αιώνα, οι οποίοι δημαγωγώντας για το μικροπολιτικό τους συμφέρον, οδήγησαν δυο φορές την Ελλάδα για το ίδιο ακριβώς θέμα, στην ταπείνωση και την καταστροφή. Την πρώτη τον Ιανουάριο του 1869 στο Παρίσι και την δεύτερη το 1897 στον ελληνοτουρκικό πόλεμο.
Ο Ελ. Βενιζέλος μεταβαίνοντας στην Αθήνα και αναλαμβάνοντας την πρωθυπουργία, έπρεπε κυρίως να συγκρουσθεί και να παραμερίσει το παλιό κοινωνικοπολιτικοθρησκευτικό κατεστημένο, που επωφελήθηκε από την δημιουργία του ελληνικού κράτους το 1830 και νέμονταν επ’ ωφελεία του την εξουσία από τότε, αλλά και κάθε είδους προνόμια, και τα οποία σαφώς και δεν ήταν διατεθειμένοι να τα μοιραστούν ή εκχωρήσουν σε άλλους.
Ο Βενιζέλος επίσης, μεταβαίνοντας στην Αθήνα ήταν σαν ξένος ανάμεσα σε ξένους, καθώς βρέθηκε να διοικεί ένα κράτος του οποίου δεν γνώριζε ούτε τις δομές του, αλλά κυρίως το ανθρώπινο δυναμικό του. Έτσι στηρίχθηκε σε νέες δυνάμεις της Κρήτης, ανθρώπους της απολύτου εμπιστοσύνης του, τους οποίους γνώριζε πάρα πολύ καλά από την θητεία του στο πολιτικό γίγνεσθαι της Κρήτης.
Το κατεστημένο όμως της Αθήνας, βλέποντας να φεύγει η εξουσία από τα χέρια του, και κατά συνέπεια τα προνόμιά του, αντιδρώντας στη νέα αυτή κατάσταση του πρόσαψε την κατηγορία ότι μετέφερε στην Ελλάδα την «μαφία» της Κρήτης. Αποκορύφωμα της σύγκρουσης αυτής, υπήρξε ο εθνικός διχασμός και ο αφορισμός του Βενιζέλου.

ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΑΝΑΘΕΜΑ

Ημείς οι υπογεγραμμένοι Μητροπολίται, εντολήν ελάβομεν παρά χιλιάδων εφέδρων και πολιτών, να αναγνώσωμεν βαρύτατον αφορισμόν κατά του ενόχου εσχάτης προδοσίας Ελ. Βενιζέλου του προδώσαντος τό έθνος μας εις τούς Αγγλογάλλους, του ατίμως συνεννοηθέντος μετ’ αυτών, ίνα στείλωση τήν προχτεσινήν Νόταν εις τήν Ελλάδα μόνον και μόνον δια να πικρανθεί ο λατρευτός μας Βασιλεύς και εκβιασθή, όπως καλέση επί τήν αρχήν τον πουλημένον Σενεγαλέζον τράγον Βενιζέλον, τόν ηθικόν αυτουργόν της πυρπολήσεως του Τατοΐου, τόν ηθικόν αυτουργόν των βασάνων άς υπέστησαν οι ανδραγαθήσαντες αξιωματικοί μας, εις χείρας του άνανδρου Σαραΐγ.
Κατ’ αυτού όθεν του προδότου Βενιζέλου ανεγνώσαμεν αφορισμόν όπως ενσκήψωσι τά εξανθήματα του Ιώβ εις τό κήτος του Ιωνά, η λέπρα του Ιεχωβά, ο μαρασμός των νεκρών, τό τρεμούλιασμα των ψυχοραγούντων, οι κεραυνοί της κολάσεως και αι κατάραι και τά αναθέματα των ανθρώπων.
Τάς ιδίας αράς θα αναγνώσωμεν και κατ’ εκείνων οίτινες κατά τάς προσεχείς εκλογάς θέλουσι δώσει λευκήν ψήφον προς τόν κατάπτυστον προδότην Βενιζέλον και θα παρακαλέσωμεν συν τοις άλλοις, όπως μαρανθώσιν αυτών αι χείρες, τυφλωθώσιν οι οφθαλμοί και κωφανθώσιν τα ώτα. Γένοιτο.
Αμβρόσιος. Μητροπολίτης <<Φωκίδας>>
Νικηφόρος. Αρχιεπίσκοπος

Και λίγα του είπατε του… τράγου από τή Σενεγάλη… Ποιός τώρα… ο Βενιζέλος… να θέλει να τό «παίξει» και εθνάρχης!!! Χμ. Και στούς ψηφοφόρους… Καλά τούς κάνατε!!! Ακούς εκεί να θέλουν να ψηφίσουν Βενιζέλο!!! Οι τρισκατάρατοι!!!
Λόγια «αγάπης» όπως διαπιστώνει ο αναγνώστης. Λόγια του «Ευαγγελίου»… ο Λόγος του Θεού από τούς «εκπροσώπους» του στή γη… Ευτυχώς που δεν τούς ακούει δηλαδή!!! Όμορφος κόσμος «αγγελικά» πλασμένος!!!

Για να μπορέσουμε ακόμα και σήμερα να κατανοήσουμε το μέγεθος του έργου του Ελ. Βενιζέλου, θα πρέπει να γνωρίζουμε πάνω από όλα τι ακριβώς παρέλαβε όταν κλήθηκε να αναλάβει τις τύχες του έθνους. Ποια ήταν η θέση της χώρας στον οικονομικό τομέα, τον στρατιωτικό, ποια η θέση της χώρας στην διεθνή σκακιέρα της εποχής.
Η εφ. του Ηρακλείου «……» με δύο συνεχόμενα άρθρα της, επ’ ευκαιριία των τριών μηνών από τον θάνατο του Ελ. Βενιζέλου μας δίνει μια αδρή έστω περιγραφή του τι παρέλαβε ο Ελ. Βενιζέλος και μας δίνει έτσι την δυνατότητα σήμερα να έχουμε μια σφαιρικότερη αποτίμηση του έργου του.

ΤΟ ΤΡΙΜΗΝΟΝ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟΝ

Δεν παρήλθον τρεις μήνες και το εκ του θανάτου σου κενόν εμφανίζεται παμέγιστον.
Η έλλειψις της φυσιογνωμίας σου, εκ του ελληνικού στερεώματος καθημερινώς γίνεται αισθητέρα. Εν τούτοις η αίγλη της μνήμης σου, σε ενσαρκώνει. Σε ζωντανεύει. Τόσον είναι επιβλητικόν τό εθνικόν σου έργον, η δράσις σου ώστε να συνδεθεί με τήν αιωνιότητα. Και υπάρχει ως σύμβολον ιδέας και εθνικής συνειδήσεως. Δεν είναι σχήμα λόγου, ότι η πρωτοβουλία σου επί μακρόν χρόνον εις τήν Ελλάδα εδημιούργησε σταθμόν, εποχήν, ιστορίαν. Τά βουνά αυτά μαρτυρούν τήν αρχήν του πολεμικού, διπλωματικού και πολιτικού σου σταδίου. Εκεί εις τό στρατόπεδον του Ακροτηρίου, τό 1897 παρουσιάζεσαι ως επαναστάτης, πότε ως διπλωματικός σύμβουλος της επαναστάσεως. Ως απλούς οπλοφόρος περιήρχεσο ανά τά φυλάκια των χριστιανών τά οποία εδέσποζον της όλης της κορυφογραμμής αυτής «φρυνδίων».
Προς δε είχες τήν πρωτοβουλίαν των διαπραγματεύσεων του Κρητικού Λαού μετά των Ναυάρχων.
Κατατίθενται τά όπλα ενώ αι προστάτιδες Δυνάμεις κατήργησαν τήν Τουρκικήν Διοίκησιν και απεμάκρυναν τά τουρκικά στρατεύματα. Επέρχεται τό αυτόνομον καθεστώς και αναδεικνύεσαι δημιουργός. Εκ των καταστροφών της μακράς επαναστατικής περιόδου, προκαλείται τό θαύμα της διοικητικής οργανώσεως της Κρήτης, η οποία καθ’ όλα κατέστην πρότυπον ευνομούμενης και συγχρονισμένης χώρας.
Η Κρητική Πολιτεία και από απόψεως τάξεως, απονομής Δικαιοσύνης, οργανώσεως χωροφυλακής, Ταχυδρομικής Υπηρεσίας, Γεν. Λογιστηρίου ήτο ιδεώδης. Η εφαρμογή των νόμων ήτο απόλυτος, και ειμπορεί να λεχθή ότι υπό τούς καπνούς των πυρκαϊών διεμορφώθη κατάστασις ανέλπιστος, με τάσεις προοδευτικώς πολιτικώς και οικονομικώς.
Η πρωτοβουλία σου έδωκε τάς κατευθύνσεις δια της εντατικής σου και ακαταβλήτου προσωπικής εργασίας, η οποία συχνά έφθανε τάς 18 ώρας το μεσονύκτιον.
Αφού τήν μεσημβρίαν δεν διέκοπτει από τό Υπουργείον σου κατά τό πλείστον. Ατυχώς η ανάμειξις του Υπάτου Αρμοστού, εις τήν πολιτικήν και η επιβολή ανελεύθερων μέτρων, προεκάλεσε τήν εκτροχίασιν, ήτις ωδήγησε εις τήν πολιτικήν σύγχισιν, κατ’ ιδικόν σου χαρακτηρισμόν.
Ως εκ τούτου εσημειώθη συστηματική παράβασις του Συντάγματος καταπατήσις των δικαιωμάτων του πολίτου. Ήρχισε να θάλλη εν τω μέσω του σχηματισθέντος κυκεώνος η κατασκοπεία, να μαίνεται η συκοφαντία, να διαφθείρονται οι χαρακτήρες, να εξάπτωνται τά πολιτικά πάθη.
Και η υπεράνθρωπος διάνοια σου κατέφυγεν εις τήν ιστορικήν επανάστασιν του Θερίσσου, τόν Μάρτιον του 1905 ήτις έδωκε τήν διέξοδον, δια της ανακτήσεως των ελευθεριών του ατόμου και προήγαγε κατά πολύ τή λύσιν του Κρητικού ζητήματος. Τοιουτοτρόπως επλησίασεν η Κρήτη τήν Ελλάδα, καθόσον αι Δυνάμεις εδέχθησαν τόν διορισμόν Έλληνος πολιτευτού ως Αρμοστού και τήν οργάνωσιν κρητικού στρατού υπό Ελληνικών στελεχών.
Κατά τά έτη ταύτα προωθήθη η διοικητική και οικονομική οργάνωσις πράγμα τό οποίον συνετέλεσεν η Κρήτη να ενωθή μετ’ ολίγον χρόνον, με ταμειακόν περίσσευμα. Τό πρόγραμμα της πολιτικής σου πορείας εις τήν Κρήτη συνίστατο εις τήν επίτευξιν της εκπληρώσεως του μόνου ονείρου των Κρητών, των οποίων, τό αίμα, αφθόνως έρευσεν κατά τάς πολλάς και συχνάς επαναστάσεις του παρελθόντος αιώνος, κατά του ξένου κατακτητού. Δεν σε διείπε μοιρολατρία. Πάντοτε έβαινες υπολογιστικώς μετά σκέψεις και αποφάσεις. Παροιμιώδης ήτο η προοπτική σου δύναμις.
Εις τήν Κρητικήν Συνέλευσιν του 1906 προσδιώρισαι ότι η Ένωσις της Κρήτης δεν ημπορεί να επιτευχθή αν δεν αποκτήση η Ελλάς σημαντικάς στρατιωτικάς δυνάμεις, διά να καταστή παράγων εν τω Αίμω.
Και τοιουτοτρόπως διεσκόρπισες τήν απογοητευτικήν αντίληψιν περί του αδυνάτου της ενώσεως ως διεφαίνετο τότε ως εκ της πεισματώδους αντιδράσεως ωρισμένων Μεγάλων Δυνάμεων. Αλλά μήπως δεν προείδες τήν επέκτασιν της Ελλάδος δι’ αγορεύσεως σου εν τη Συνελεύσει του 1908. Τότε διεκήρυξες ότι η Ελλάς είναι προωρισμένη να εξελιχθή εις Μουσουλμανική δύναμιν και ότι θα διοικήση Μουσουλμανικούς Λαούς. Ρητώς προσδιώρισες τήν διάλυσιν της Τουρκικής Αυτοκρατορίας.
Είχες αυτοπεποίθησιν εις τό μέλλον υπό τόν όρον ότι εχρειάζετο εργασία αδιάκοπος και πίστις. Και εις τό πλαίσιον αυτό εκινείτο συνεχώς με οδηγόν τήν εκτέλεσιν του συμβολαίου τό οποίον συνήψας κατά τό 1904 μετά των πρώτων οπαδών σου, ότε ανηγορεύθης Αρχηγός της εν Κρήτη Αντιπολιτεύσεως εις τήν Τοπολίοις οικίαν του Εμμ. Μαρκαντωνάκη οπότε εδήλωσες, ότι δύο όψεις έχει τό πρόγραμμα σου, τήν ένωσιν και τάς ελευθερίας του Λαού.
Δικαιολογημένως δε εχαρακτηρίσθησαν οι αγώνες σου τότε ως αγώνες υπέρ της τιμής του Εθνικού μέλλοντος και των ελευθεριών της χώρας, ως συνέχεια παρελθόντος ηθικής και εθνικής δράσεως…
Έφθασε τό 1909. Η Ελλάς επαρουσίαζε τήν εικόνα κράτους αναρχούμενων. Ο Δίλλων, Βαλκανικός Συνεργάτης του Ημερησίου Τηλεγράφου Λονδίνου έγραφε τότε εις τήν μεγάλην Αγγλικήν Εφημερίδα «Χάος μόνον περιβάλλει τό Ελληνικόν Έθνος. Αλλ’ είναι χάος τό από πάσης εκ βάθρων μεταβολής αχώριστον, είναι η αταξία. Είναι η σύγχυσις- Υπάρχει Σύνταγμα τό οποίον δεν λειτουργεί. Υπάρχει Βουλή ήτις εξέπεσεν εις τόν βαθμόν ληξιαρχικού Γραφείου. Υπάρχουν βουλευταί μη τολμώντες να εκφέρουν κρίσιν. Ουδείς τολμά να αντιμετωπίση τήν κατάστασιν».
Και έγραψεν μεταξύ άλλων.
«Ο ανήρ εκείνος είνε Κρής ένθερμος, μεταρρυθμιστής, οξυδερκής παρατηρητής, ευσυρρυθμιστής, εργάτης, θα δύναται να είπη με ευσυνείδητον αυτοπεποίθησιν αν τω εδίδετο ελευθερία ενεργείας ως ο αρχαίος αρχιτέκτων των Αθηνών, «Όσα εκείνοι ελάλησαν εγώ θα τελέσω».
Η Ελλάς όντως κατετρύχετο από κακοδαιμονίαν. Αντί άλλου χαρακτηρισμού προσφεύγω εις τήν απεικόνησιν της Ελλάδος του 1909 τήν οποίαν παρέχει ο Εμμ. Ρεπούλης παλαιός συνεργάτης σου. «Εμαραίνετο ο στρατός εν απραξία και αδοξία, αποσυντιθέμενος, εταπεινούτο η Ελλάς, εφυλορρόουν οι Εθνικοί πόθοι, έτριζε τριγμούς συγκλονισμού τό κράτος, εξέπιπτεν η φυλή, έφθινεν ο Ελληνισμός. Τό γένος των Ελλήνων κατεποντίζετο.
Μειώσεις, ύβρεις, απειλαί, ναυάγια, ήτται, ονοιδισμοί και οικτιρμοί και χλεύοι αποτέλουν τόν ακάνθινον στέφανον της Ελλάδος. Ωρχούντο γύρω ης θριαμβεύοντες οι εχθροί και διαμεριζόμενοι εαυτής τά ιμάτια της και απαθείς ή απηλπισμένοι την οργάνωσιν της αμύνης.
(συνεχίζεται)

(συνέχεια εκ του προηγουμένου)
Ουδεμία υπερβολή εις τόν τοιούτον κατοπρισμόν της κρατούσης τότε αθλιότητος. Η Ελλάς ήτο χώρα ταπεινωμένη. Αδιαμαρτυρίτως ηνείχετο τάς ύβρεις και προκλήσεις του Κερήμ Αγά της Θεσσαλονίκης και γενικώς δεν ηδύναντο ούτε δια τήν Κρήτην να ενδιαφερθή διά να μη προκαλέση διπλωματικά ζητήματα. Δεν είχε υπόστασιν κράτους. Τά Εθνικά ιδεώδη είχον αμβλυθή.
Ο απελπισμένος εκάλυπτε πάσαν ευρυτέραν σκέψιν. Εξηφανίζετο η ευψυχία. Ενισχύετο η δυσπιστία προς τήν ακμαιότητα της φυλής. Ενδυναμούντο ηθικός μαρασμός και η ψυχική κατάπτωσις και απεκλείετο η λήψις οιανδήποτε μέτρων.
Η Επανάστασις του 1909 μετά ομόψηφον αναγνώρισιν της αξίας σου, Σε έθηκεν επί κεφαλής του Έθνους άνευ όρων και μετ’ ολίγον χρόνον παρουσιάζεται τό θαύμα. Τά πάντα μεταμορφώθησαν.

Επανεπτύχθησαν οι Εθνικοί πόθοι. Ενισχύθη η Εθνική συνείδησις. Ανεφάνη πλήρης η πίστις προς τήν ζωτικότητα του Έθνους, ενεφυσήσθη η έμπνευσις δια τήν χάραξιν πολτικώς ευρυτέρας (δυσανάγνωστο) υπερβαινούσης τά όρια της πλέον παρακινδυνευμένης φαντασίας ως εκρίνετο κατά τόν χρόνον εκείνον.
Μετέδιδες τά σχέδια Σου εις τούς Στρατιωτικούς Επιτελείς και αντίκρυζες επιφυλακτικότητα αν μη τήν αμφιβολίαν. Ως από Μηχανής Θεός επέβαλες τήν ανατροπήν. Τήν βελτίωσιν. Μετέδωκες ζωήν. Διέλυσες τήν στασιμότητα. Απέβαλες τήν νάρκην και ήνοιξες νέους ευρείς ορίζονται εις τάς κατευθύνσεις της εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής. Δεν είναι απλή η εργασία του κριτικού της πολυσχιδούς πολιτείας σου. Και ο δικιμότερος ομιλητής θα δυσκολευθή να περιλάβη πάντα τά στοιχεία.
Διότι δεν υπήρξες μόνος οδηγός εμπνευστής. Επαρουσίασες τό αποτέλεσμα εντός μικρού χρόνου, να καταστήση τήν Ελλάδα συγχρονισμένον κράτος και καταφεύγω πάλιν εις τόν μακαρίτην Εμμ. Ρεπούλην, από τόν οποίον ερανίζομαι τήν γλαφυράν περιγραφήν των κατορθωμάτων τούτων.
«Επυργώθη τό Εθνικόν φρόνημα και ηγέρθη εις τό πρόσταγμα του κυβερνήτου υγιής ο παράλυτος, και η Ελλάς βαδίζει αίφνης γαύρος τόν δρόμον της ιστορίας της αλματικώς και ίσταται πάλλουσα τήν πύρινην ρομφαίαν της, από τήν Όσσαν εις τόν Όλυμπον και από του Ολύμπου εις τό Μπέλες και από τό Μπέλες εις Ροδόπην και εντεύθεν από του Πίνδου εις τά Ακροκεραύνια και στήνουν οι γενναίοι της τρόπαια και διασχίζει από θαλάσσης τά κύματα. Παντού σκορπίζει αίγλην και παντού σκορπίζει δάφνας, ελπίδας, χαράν, και ανάστασιν, όραμα υπέροχον, έως εις τά παράλια της Μικράς Ασίας όπου εστάθη πτερυγίζουσα η Ελληνική Ελευθερία, εις έκπληξιν και θάμβος των γύρω Λαών.
Και δεν είναι μόνον τά υπέρλαμπρα αυτά αποτελέσματα τά τόσον ανέλπιστα της εκπληρώσεως της Μεγάλης ιδέας του γένους της ανασυστάσεως της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Επετεύχθη η εσωτερική αναδημιουργία δια της διαρρυθμίσεως του κράτους, της κοινωνικής και οικονομιζομένης ζωής. Συν τη Αθηνά, εκίνεις τήν χείρα. Ηκολούθησες τήν ιστορίαν ήτις διδάσκει τόν φρονηματίαν, αλλ’ αι μαρανθείσαι δάφναι του παρελθόντος δεν ήτο δυνατόν να μεταβληθώσιν εκ θαύματος εις χλωράς όταν μαδώσι ταύτας χείρες αργαί.

Διεκήρυξες ότι η ανακούφισις των πενομένων αποτελεί τήν εγγύησιν της ασφαλείας του κοινωνικού καθεστώτος. Ύψιστον υπόδειγμα δια τούς σημερινούς κυβερνήτας. Κατήργησες τήν αιχμαλωσίαν του εργάτου, ο οποίος ως τότε ήτο υπάνθρωπος ήτο ολιγότερον του δούλου.
Έδωκες προώθησιν εις τάς τέχνας, τό εμπόριον, τήν γεωργίαν, τήν βιομηχανίαν. Ενδιαφέρθης διά τήν μόρφωσιν της νεολαίας διά της αποσκορακίσεως του σχολαστικισμού της υιοθετήσεως της ζωντανής γλώσσης και της αναπλάσεως της παιδείας.
Εθέσπισες τήν ανεξαρτησίαν της δικαιοσύνης διά της ισοβιότητος του Δικαστού και τήν αυτοδιοικήσεως αυτής.
Επί των ημερών σου κατηργήθη η ακτημοσύνη των εργατών της γης, δια της αναγκαστικής απαλλοτριώσεως ήτις διέλυσε τούς τσιφλικούχους και έδωκες τό πρώτο βήμα της εφαρμογής της ισότητας και δικαίας κοινωνικής οργανώσεως.
Επί των ημερών σου ετέθησαν εις εφαρμογήν η κοινότης, ο Συνεταιρισμός. Επροστατεύθη ο εργαζόμενος κόσμος και ετέθησαν τά θεμέλια των κοινωνικών ασφαλίσεων.
Εξελίχθη η Ελλάς εις κράτος περιοπής εμπνέον τόν σεβασμόν εις τούς φίλους και εχθρούς εις επικράτειαν πολιτισμού άξιαν του μεγάλου παρελθόντος της. Υπήρξες ο δυνηθής να επιτύχη τήν υπογραφήν της συνθήκης του Σέβρ κατά τόν Ιούλιον του 1920, ελάμβανε δι’ αυτής σάρκα και οστά η μεγάλη Ελλάς των δύο Ηπείρων και των πέντε θαλασσών.
Η Μικρά Ασία, η Θράκη, η Δωδεκάνησος, η Βόρειος Ήπειρος, ανεγνωρίζοντο τμήματα του Ελληνικού κράτους. Και εδίδετο υπόσχεσις δια τήν Κύπρον. Η ιστορία από της αλώσεως της Κωνσταντινουπόλεως διεκήρυξεν τήν ανάστασιν του γένους των Ελλήνων με διεθνή αναγνώρισιν, δι’ εγκύρου συνθήκης.
Και ενθυμίζομαι τούς στίχους του Λόρδου Βύρωνος, ο οποίος έγραφεν ότι εύρε τήν Ελλάδα «Νεκράν, ψυχράν, και γλυκείαν Νεκράν και ωραίαν. Ενέπνεε φρίκην διότι δεν είχε πλέον ψυχήν. Είχε τό θέλγητρον του θανόντος όπερ δεν φεύγει με τήν φεύγουσα πνοήν. Και η καλλονή αυτής είναι τό απαίσιον εκείνο άρωμα η προάγγελος εκείνη του τάφου χροιά, εσχάτη αναλαμπή της δυούσης ζωής, χρυσής αίγλης στέφανος, περί αυγάζων ερείπια, ακτίς αποχαιρετισμού του εκπνεόντος αισθήματος».

Και δεν ήλασσε πολύ η Ελλάς του 1909 και ανεστήθη αφού ετέθης συ επί κεφαλής αυτής ως άλλος Μεσίας οδηγηθείς εμπράκτως να είπη «Ανάστα και περιπάτει».
Η ιστορία σε επέβαλεν εις τάς ψυχάς και καρδίας πάντων των Ελλήνων. Σε εμπεδώνει ο θρύλλος σου απότοκος της μεγάλης σου δράσεως και των αθανάτων σου έργων.
Ευλαβείς προσκυνηταί θαυμασταί σου πλησιάζομεν τόν τάφον σου διά να αναπολήσωμεν τό έργον σου, να αντλήσωμεν διδάγματα, διά να εστερεισθώμεν τήν απέραντον αγάπη σου προς τήν Ελλάδα, δια τήν οποίαν εμόχθησες καθ’ όλον σου τόν βίον.
Ας σιωπήσωμεν πέντε λεπτά εις απόδειξιν του βαθυτέρου σεβασμού μας προς τήν μνήμην του».

 

 

Μοιραστείτε το:
  • Print
  • PDF
  • Twitter
  • Facebook

-

-->