anogeiaGrylios

anogeia_0

livadi_peraxwri4
Τα Ανώγεια απέχουν 52 χλμ. από το Ρέθυμνο, 36 χλμ. από το Ηράκλειο και βρίσκονται σε υψόμετρο 700-790 μ. στη ράχη του υψώματος που ονομάζεται Αρμί (Κορυφογραμμή).

Το όνομά τους οφείλεται στην τοποθεσία που είναι χτισμένα δηλ. σε ανώγειο μέρος (άνω+γαία). Είναι επίσης γνωστά ως Αξικανώγεια (Ξιγκανώγεια) ή Μεγάλα Ανώγεια. Η κωμόπολη των Ανωγείων αποτελείται από τους οικισμούς Αρμί, Μεσοχωριό ή Μεσοχωριά, Περαχώρι, Μετόχι και Συνοικισμό. Στο δήμο Ανωγείων υπάγεται επίσης και το χωριό Σίσαρχα.

Αυτά για την ιστορία.. Γιατί για μένα τα Ανώγεια είναι ένα χωριό που γεννάει τέχνη, γαλουχεί πνεύμα και μεγαλώνει πολιτισμό. Ένα πολυσυζητημένο χωριό στην Κρήτη που φημίζεται εκτός από την ιστορία του και για τους μαντιναδολόγους του, τους καλλιτέχνες του, τους τραγουδιστές του…

Ένα χωριό που κατακλύζεται από όμορφες γυναίκες – είναι απίστευτο το πόσο όμορφες είναι οι Ανωγειανές -. Λες και έχουν στάξει πάνω τους οι νεραϊδες φίλτρα μαγικά, για να γεννιούνται όμορφες και να παραμένουν έτσι μέχρι τα βαθιά τους γεράματα. Και οι άντρες; Έχουν αυτό το «κάτι»,αυτό το κάτι που κάνει τον άντρα «αρσενικό». Αυστηροί, σοβαροί, ταγμένοι στις αξίες και στα ιδανικά που κληρονόμησαν από τους προγόνους τους, αλλά και με μια σπάνια ευαισθησία προς το αντίθετο φύλλο. Προστατευτικοί στο σημείο να γίνονται καταπιεστικοί, απόλυτοι στο σημείο να γίνονται φορτικοί, αλλά όλο αυτό το «κουκούλι προστασίας» είναι περιβεβλημένο με ένα σπάνιο είδος αγάπης, που δύσκολα συναντάς πια στις μέρες μας.

Δεν ξέρω αν έτυχε οι Ανωγειανοί που γνώρισα εγώ μόνο, να είχαν αυτά τα στοιχεία και να πρόκειται για μια μερίδα ανθρώπων με κοινά χαρακτηριστικά ή αν όλο αυτό που περιγράφω αντιπροσωπεύει στο έπαρκο το σύνολο του πληθυσμού τους.Και δεν είναι και λίγοι οι μόνιμοι κάτοικοι του χωριού.

2.454 κάτοικοι καταγράφηκαν το 2001 και αναρωτιέμαι αν έστω και ένας από αυτούς δεν έχει κάποιο ιδιαίτερο χάρισμα. Αν έστω ένας από αυτούς δεν μπορεί να αρθρώσει σωστά ούτε μισή μαντινάδα. Πολύ αμφιβάλλω. Είναι λες και γεννιούνται με τον δεκαπεντασύλλαβο στα χείλη. Τώρα θα μου πεις, “ε, δεν τον έχουν στα χείλη, τον έχουν στην ψυχή”.

Οι Ανωγειανοί σέβονται και εκτιμούν την παράδοση. Έχουν λόγο στην «πολιτιστική κληρονομιά» τους, στα ήθη και στα έθιμά τους. Κατά πολλούς τα Ανώγεια θεωρούνται το επίκεντρο του σύγχρονου Κρητικού πολιτισμού. Οι Ανωγειανοί έχουν διατηρήσει αναλλοίωτη στην πάροδο του χρόνου την χαρακτηριστική προφορά τους, όπου το «λάμδα» και το «ρο» χρίζουν ιδιαίτερης μεταχείρισης. Ακόμα και τα επίθετα τους διαφέρουν από τους υπόλοιπους Κρητικούς, μιας και σπανίζει στα Ανώγεια η χαρακτηριστική κατάληξη  –ακης.

Άνθρωποι μερακλήδες, φιλόξενοι, τολμηροί. Άνθρωποι με χέρια δεμένα, ψυχές ενωμένες, πάντα ο ένας δίπλα στον άλλο,να αλληλοϋποστηρίζονται, να αλληλοβοηθούνται, να αλληλοϋπάρχουν, να συνυπάρχουν και να προχωράνε μπροστά, ενωμένοι σαν μια γροθιά, έχουν καταφέρει να αντέχουν, να υπάρχουν και να διαμορφώνουν το δικό τους αύριο, στηριγμένο στο χθες των προγόνων τους και στο σήμερα των ατομικών τους αξιών.

Περήφανος λαός. Αρχοντικός. Τι κι αν στην πλειοψηφία τους είναι βοσκοί στα όρη; Η Ψυχή τους αρμενίζει στις θάλασσες του νου και δένει πάντα σε απάνεμα λιμάνια…

Από τα Ανώγεια κατάγονται οικογένειες με σημαντική προσφορά στην Κρητική και στην ευρύτερη Ελληνική παράδοση. Ο Νίκος Ξυλούρης, τα αδέλφια του, Αντώνης (Ψαραντώνης) και Γιάννης Ξυλούρης, ο Ψαρογιώργης, ο Βασίλης Σκουλάς, ο Αλκιβιάδης Σκουλάς, ο Νικηφόρος Αεράκης, ο Μανώλης Πασπαράκης, ο Μανώλης Μανουράς, ο Μύρων Σκουλάς, ο Γιώργος Καλομοίρης, ο Γιαλάφτης, ο Πολογιάννης, ο Μίχαλος Δραμουντάνης και απο το νέο αίμα ο Γιάννης Δακανάλης Στρατηγός, η Ζαχαρένια Σαλούστρου, η Βέρα Σουλτάτου Ξυλούρη, ο Λουδοβίκος των Ανωγείων, ο Γιώργης Βρέντζος, ο Κώστας Βρέντζος, ο Γιώργος Ρούλιος και άλλοι πολλοί αποτελούν μόνο ένα δείγμα της πλούσιας πολιτιστικής σποράς των Ανωγείων στον σύγχρονο και παγκόσμιο πολιτισμό.
Επιμέλεια Αφιερώματος :Έρικα Τζαγκαράκη
Ιστοσελίδα: http://share-news.gr/

Μοιραστείτε το:
  • Print
  • PDF
  • Twitter
  • Facebook

-

-->