Τα Στάδια της Μύησης

Γράφει η Ζαχαρένια Κεφαλογιάννη

«Eίδα στον ύπνο μου ότι η ζωή είναι χαρά. Ξύπνησα και είδα ότι η ζωή είναι χρέος. Αγωνίστηκα και είδα ότι το χρέος είναι χαρά.»

Διαβάζοντας τα λόγια του Ταγκόρ, από τα μαθητικά μου χρόνια, καρφώθηκαν στο μυαλό μου και κάθε μέρα διαπιστώνω την αλήθεια τους. Η περίοδος του ύπνου αντιστοιχεί στην παιδική ηλικία μας, που νομίζουμε ότι όλα είναι παιχνίδι, όνειρο, φαντασία. Με καθετί αισθανόμαστε χαρούμενοι. Όταν αρχίζει η φάση της ενηλικίωσης, ξυπνάμε από τον κόσμο του ονείρου και προσγειωνόμαστε ανώμαλα στον κόσμο της καθημερινής πραγματικότητας. Συχνά, αυτό αποτελεί το πρώτο σοκ με τη ζωή, γιατί καταλαβαίνουμε πως η ξενοιασιά και το παιχνίδι ανήκουν στο παρελθόν της παιδικής αθωότητας, ενώ τώρα, στη φάση της συνειδητοποίησης, η ζωή παρουσιάζεται δύσκολη και απειλητική.

Κατά την ενηλικίωση, βιώματα και καταστάσεις, που προκαλούν πόνο και αγωνία, είναι πολλές φορές η αφορμή γι' αυτή τη συνειδητοποίηση. Στην πορεία καταλαβαίνουμε ότι η ζωή είναι αγώνας, μια αρένα που χάνουμε και κερδίζουμε μάχες, χάνουμε και κερδίζουμε τη ψυχή μας. Εδώ είναι, λοιπόν. ο αγώνας, η κόλαση και ο παράδεισος του καθενός. Η περίοδος της ενηλικίωσης έχει να κάνει με την ανάληψη ευθυνών και την εκπλήρωση υποχρεώσεων απέναντι στον εαυτό μας και στους άλλους. Στην παιδική ηλικία άλλοι έχουν τις ευθύνες για μας, άλλοι παίρνουν τις αποφάσεις. Από την άλλη, όταν ανακαλύπτουμε ότι η ζωή είναι ένας αγώνας διαρκής, τον ενθουσιασμό της νεότητας αντικαθιστά η απογοήτευση και ο σκεπτικισμός, η αγωνία για το αβέβαιο μέλλον και η διστακτικότητα να πάρουμε τη ζωή μας στα χέρια μας. Ωστόσο, βρίσκουμε τη δύναμη να συμφιλιωθούμε με την πραγματικότητα. Ριχνόμαστε στη δουλειά με αγάπη και πίστη, επιμονή και εργατικότητα. Κολυμπάμε στις φουρτούνες, οπλιζόμαστε με θάρρος και αποφασιστικότητα και προσπαθούμε να κάνουμε πράξη τα όνειρα μας. Στον αγώνα μας πρέπει να έχουμε πλούσια ψυχικά αποθέματα, να είμαστε απαλλαγμένοι από προκαταλήψεις και φόβους και να έχουμε εμπιστοσύνη στους νόμους της ζωής. Ολόκληρος ο πολιτισμός μας είναι ζυμωμένος από το μόχθο, την αγωνία και τον αγώνα των ανθρώπων. Οταν αγωνιστούμε έντιμα, διαπιστώνουμε ότι το αποτέλεσμα των προσπαθειών μας, μας γεμίζει χαρά και ικανοποίηση, ψυχική και ηθική συγκίνηση, δυναμώνει την αυτοπεποίθησή μας, μας βοηθάει να γνωρίσουμε τα όρια του εαυτού μας και να αυτοπραγματωθούμε. Ερχόμαστε από μια σκοτεινή άβυσσο… Η χαρά της δημιουργίας, της προσφοράς, η εκπλήρωση του χρέους μάς εξαγνίζει και μάς ανανεώνει. Η εσωτερική αφύπνιση και η προσπάθεια μάς μεταμορφώνει από εγωιστικά και ασήμαντα ανθρωπάκια σε ήρωες της καθημερινότητας. Ο άνθρωπος, όπως ορίζει και η λέξη, τείνει προς τα πάνω και η φυσική του μοίρα είναι το φως, η χαρά και η εξύψωση. Είναι λοιπόν στο χέρι μας να ακολουθήσουμε το δρόμο προς τα εμπρός, γνωρίζοντας ότι οι δυσκολίες μάς φέρνουν πιο κοντά στο στόχο. Σ' αυτό συμφωνούν πολλοί στοχαστές και ο καθένας με τον τρόπο του, το εκφράζει. Ο Καζαντζάκης στην Ασκητική του αναφέρει: «Ερχόμαστε από μια σκοτεινή άβυσσο, καταλήγουμε σε μια σκοτεινή άβυσσο. Το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε ζωή. Ευτύς ως γεννηθούμε αρχίζει και η επιστροφή, ταυτόχρονα το ξεκίνημα και ο γυρισμός. Κάθε στιγμή πεθαίνουμε. Γι' αυτό πολλοί διαλάλησαν: σκοπός της ζωής είναι ο θάνατος. Μα κι ευτύς ως γεννηθούμε αρχίζει κι η προσπάθεια να δημιουργήσουμε, να συνθέσουμε, να κάνουμε την ύλη ζωή. Κάθε στιγμή γεννιούμαστε. Γι' αυτό πολλοί διαλάλησαν: σκοπός της εφήμερης ζωής είναι η αθανασία». Και κάποιος νεότερος στοχαστής συμπυκνώνει τη σοφία αιώνων γράφοντας: «αυτός που επιθυμεί να διεξάγει τον καλό αγώνα, οφείλει να βλέπει τον κόσμο σαν να πρόκειται για έναν ανεξάντλητο θησαυρό, που πρέπει να τον ανακαλύψει και να τον κατακτήσει».